Thema's
Specials
Colofon
Bijlagen
Reflectie
Leven in de provincie Utrecht
Inleiding
Welbevinden
Inwoners van de provincie Utrecht zijn meer tevreden met aspecten van de omgeving, zoals de bereikbaarheid en het groen, dan met individuele aspecten van het leven, zoals de gezondheid en financiële situatie.
Mensen die een gevoel van controle op hun leven hebben en zich verbonden voelen met hun leefomgeving, beoordelen hun leven doorgaans positiever.
Inwoners van 65 jaar of ouder en inwoners met een koopwoning zijn in het algemeen tevredener met hun leven dan jongere generaties en huurders.
Welbevinden gaat over de ervaren brede welvaart,1 oftewel de tevredenheid over de kwaliteit van leven. Het beschrijft hoe mensen hun leven waarderen, door de tevredenheid met verschillende aspecten van het leven en de leefomgeving samen te brengen in één overkoepelend oordeel.
Het hebben van controle over je leven is belangrijk bij het welbevinden. Het gaat dan om de mate waarin mensen het gevoel hebben invloed te kunnen uitoefenen op hun leven, zelf keuzes te kunnen maken en te kunnen omgaan met de uitdagingen die ze tegenkomen.
Welbevinden
Inwoners van de provincie Utrecht zijn over het algemeen tevreden met hun leven en leefomgeving. Gemiddeld beoordelen zij hun brede welvaart met een 7,4 en bijna 70 procent geeft een rapportcijfer van 7 of hoger. Weinig mensen geven aan ontevreden te zijn (ongeveer 3 procent geeft een rapportcijfer lager dan een 5).
Terwijl alle aspecten van het leven gemiddeld een ruim voldoende krijgen, zijn Utrechters niet over alle aspecten even tevreden. Het minst positief zijn ze over hun lichamelijke gezondheid, financiële situatie en het culturele aanbod (film, theater, musea) in de leefomgeving. Op hoofdlijnen zijn inwoners van Utrecht iets meer tevreden met hun leefomgeving (zoals bereikbaarheid, contacten in hun buurt en groen in de leefomgeving) dan met hun individuele situatie (zoals eigen gezondheid, financiële situatie en contact met familie en vrienden).
Meeste Utrechters ervaren een hoge brede welvaart, maar niet over alles even positief
Figuur 1. Ervaren brede welvaart, individuele brede welvaart en omgeving brede welvaart
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Hoewel het gemiddelde welbevinden in de provincie Utrecht hoog is, ervaart niet iedereen een even hoge brede welvaart. De mate waarin inwoners het gevoel hebben controle over hun eigen leven te hebben, hangt sterk samen met de ervaren kwaliteit van leven. Inwoners die zich hulpeloos voelen of problemen moeilijk kunnen oplossen, zijn duidelijk minder tevreden: waar 91 procent van de inwoners met veel controle tevreden is over de kwaliteit van leven, geldt dat voor 47 procent van de inwoners met weinig controle.
Ongelijke verdeling van ervaren brede welvaart
Figuur 2. Ervaren brede welvaart en mate van controle over het leven
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Gecorrigeerd voor: leeftijd, geslacht, stedelijkheid, inkomen, opleidingsniveau, huishoudenssamenstelling, woningbezit, institutioneel vertrouwen, vertrouwen in anderen, verbondenheid met de buurt of wijk, verbondenheid met de woonplaats en verbondenheid met Nederland.
Het gevoel van verbondenheid hangt sterk samen met de ervaren kwaliteit van leven. Inwoners die zich verbonden voelen met hun buurt of wijk – en met hun woonplaats – rapporteren gemiddeld een hogere ervaren brede welvaart (rapportcijfer 7,7) dan inwoners die zich minder verbonden voelen (rapportcijfer 6,9).
Tot slot zien we dat 65-plussers en inwoners met een koopwoning relatief een hoger welbevinden ervaren. De verschillen naar leeftijd zijn duidelijk zichtbaar: 82 procent van de 65-plussers is tevreden over hun leven, tegenover 68 procent van de 30- tot 65-jarigen en 63 procent van de 18- tot 30-jarigen.
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Gecorrigeerd voor: geslacht, grip, stedelijkheid, inkomen, opleidingsniveau, huishoudenssamenstelling, woningbezit, institutioneel vertrouwen, vertrouwen in anderen, verbondenheid met de buurt of wijk, verbondenheid met de woonplaats en verbondenheid met Nederland.
Figuur 3. Ervaren brede welvaart naar leeftijd
De meeste inwoners van de provincie Utrecht ervaren redelijk veel controle over hun leven. Toch voelt ongeveer 15 procent weinig controle over het eigen leven. Deze groep kenmerkt zich vooral doordat ze minder vertrouwen hebben in anderen (zie figuur 4) en relatief weinig tot de hoogste inkomensgroep behoren. Zo valt 30 procent van de inwoners met weinig controle tot de hoogste inkomensgroep, terwijl dit onder inwoners met veel controle 70 procent is.
Wie voelt weinig controle over het leven?
Figuur 4. Vertrouwen in anderen naar mate van controle over het leven
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Gecorrigeerd voor: leeftijd, geslacht, stedelijkheid, inkomen, opleidingsniveau, huishoudenssamenstelling, woningbezit, institutioneel vertrouwen, verbondenheid met de buurt of wijk, verbondenheid met de woonplaats en verbondenheid met Nederland.
Voor meer informatie over het concept brede welvaart en de toepassing ervan in beleid verwijzen we naar: Kooistra, M., & Smeets, R. (2025). Anders kijken. In K. Nagelkerke, J. Janssen & C. van Koppen (red.), Van meer waarde: Brede welvaart in de beleidspraktijk (pp. 27–40). Nationaal Netwerk Brede Welvaart. Van-meer-waarde-Nationaal-Netwerk-Brede-Welvaart-2025.pdf
Bronnen
Menu
Welbevinden
Inwoners van de provincie Utrecht zijn meer tevreden met aspecten van de omgeving, zoals de bereikbaarheid en het groen, dan met individuele aspecten van het leven, zoals de gezondheid en financiële situatie.
Mensen die een gevoel van controle op hun leven hebben en zich verbonden voelen met hun leefomgeving, beoordelen hun leven doorgaans positiever.
Inwoners van 65 jaar of ouder en inwoners met een koopwoning zijn in het algemeen tevredener met hun leven dan jongere generaties en huurders.
Voor meer informatie over het concept brede welvaart en de toepassing ervan in beleid verwijzen we naar: Kooistra, M., & Smeets, R. (2025). Anders kijken. In K. Nagelkerke, J. Janssen & C. van Koppen (red.), Van meer waarde: Brede welvaart in de beleidspraktijk (pp. 27–40). Nationaal Netwerk Brede Welvaart. Van-meer-waarde-Nationaal-Netwerk-Brede-Welvaart-2025.pdf
Bronnen
Figuur 4. Vertrouwen in anderen naar mate van controle over het leven
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Gecorrigeerd voor: leeftijd, geslacht, stedelijkheid, inkomen, opleidingsniveau, huishoudenssamenstelling, woningbezit, institutioneel vertrouwen, verbondenheid met de buurt of wijk, verbondenheid met de woonplaats en verbondenheid met Nederland.
De meeste inwoners van de provincie Utrecht ervaren redelijk veel controle over hun leven. Toch voelt ongeveer 15 procent weinig controle over het eigen leven. Deze groep kenmerkt zich vooral doordat ze minder vertrouwen hebben in anderen (zie figuur 4) en relatief weinig tot de hoogste inkomensgroep behoren. Zo valt 30 procent van de inwoners met weinig controle tot de hoogste inkomensgroep, terwijl dit onder inwoners met veel controle 70 procent is.
Wie voelt weinig controle over het leven?
Het gevoel van verbondenheid hangt sterk samen met de ervaren kwaliteit van leven. Inwoners die zich verbonden voelen met hun buurt of wijk – en met hun woonplaats – rapporteren gemiddeld een hogere ervaren brede welvaart (rapportcijfer 7,7) dan inwoners die zich minder verbonden voelen (rapportcijfer 6,9).
Tot slot zien we dat 65-plussers en inwoners met een koopwoning relatief een hoger welbevinden ervaren. De verschillen naar leeftijd zijn duidelijk zichtbaar: 82 procent van de 65-plussers is tevreden over hun leven, tegenover 68 procent van de 30- tot 65-jarigen en 63 procent van de 18- tot 30-jarigen.
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Gecorrigeerd voor: geslacht, grip, stedelijkheid, inkomen, opleidingsniveau, huishoudenssamenstelling, woningbezit, institutioneel vertrouwen, vertrouwen in anderen, verbondenheid met de buurt of wijk, verbondenheid met de woonplaats en verbondenheid met Nederland.
Figuur 3. Ervaren brede welvaart naar leeftijd
Hoewel het gemiddelde welbevinden in de provincie Utrecht hoog is, ervaart niet iedereen een even hoge brede welvaart. De mate waarin inwoners het gevoel hebben controle over hun eigen leven te hebben, hangt sterk samen met de ervaren kwaliteit van leven. Inwoners die zich hulpeloos voelen of problemen moeilijk kunnen oplossen, zijn duidelijk minder tevreden: waar 91 procent van de inwoners met veel controle tevreden is over de kwaliteit van leven, geldt dat voor 47 procent van de inwoners met weinig controle.
Ongelijke verdeling van ervaren brede welvaart
Figuur 1. Ervaren brede welvaart, individuele brede welvaart en omgeving brede welvaart
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Inwoners van de provincie Utrecht zijn over het algemeen tevreden met hun leven en leefomgeving. Gemiddeld beoordelen zij hun brede welvaart met een 7,4 en bijna 70 procent geeft een rapportcijfer van 7 of hoger. Weinig mensen geven aan ontevreden te zijn (ongeveer 3 procent geeft een rapportcijfer lager dan een 5).
Terwijl alle aspecten van het leven gemiddeld een ruim voldoende krijgen, zijn Utrechters niet over alle aspecten even tevreden. Het minst positief zijn ze over hun lichamelijke gezondheid, financiële situatie en het culturele aanbod (film, theater, musea) in de leefomgeving. Op hoofdlijnen zijn inwoners van Utrecht iets meer tevreden met hun leefomgeving (zoals bereikbaarheid, contacten in hun buurt en groen in de leefomgeving) dan met hun individuele situatie (zoals eigen gezondheid, financiële situatie en contact met familie en vrienden).
Meeste Utrechters ervaren een hoge brede welvaart, maar niet over alles even positief
Figuur 2. Ervaren brede welvaart en mate van controle over het leven
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Gecorrigeerd voor: leeftijd, geslacht, stedelijkheid, inkomen, opleidingsniveau, huishoudenssamenstelling, woningbezit, institutioneel vertrouwen, vertrouwen in anderen, verbondenheid met de buurt of wijk, verbondenheid met de woonplaats en verbondenheid met Nederland.
Welbevinden gaat over de ervaren brede welvaart,1 oftewel de tevredenheid over de kwaliteit van leven. Het beschrijft hoe mensen hun leven waarderen, door de tevredenheid met verschillende aspecten van het leven en de leefomgeving samen te brengen in één overkoepelend oordeel.
Het hebben van controle over je leven is belangrijk bij het welbevinden. Het gaat dan om de mate waarin mensen het gevoel hebben invloed te kunnen uitoefenen op hun leven, zelf keuzes te kunnen maken en te kunnen omgaan met de uitdagingen die ze tegenkomen.