Thema's
Specials
Colofon
Bijlagen
Reflectie
Leven in de provincie Utrecht
Inleiding
Arbeid en vrije tijd
Arbeid en vrije tijd
Het thema ‘arbeid en vrije tijd’ gaat over de balans tussen werk en privé, de mogelijkheden die inwoners hebben om betaald werk te verrichten dat aansluit bij hun wensen en capaciteiten, en om hun hoeveelheid vrije tijd. In dit thema staan zowel objectieve factoren zoals arbeidsparticipatie en werkloosheid als de ervaren tevredenheid met werk of dagbesteding en met de vrije tijd centraal. Daarnaast wordt ingegaan op de zorgen die inwoners hebben over werk, vrije tijd en de arbeidsmarkt in de toekomst.
De provincie Utrecht heeft met 76 procent de hoogste arbeidsparticipatie van alle provincies.
Ruim acht op de tien Utrechters is tevreden met de eigen werk- of dagbesteding en met de hoeveelheid vrije tijd. Oudere inwoners zijn hier meer tevreden over dan jongeren.
De hoogte van het inkomen hangt samen met de tevredenheid over vrije tijd, maar niet met de tevredenheid over werk of dagbesteding.
De provincie Utrecht kent met 76 procent de hoogste netto arbeidsparticipatie van alle provincies, boven het landelijk gemiddelde van ruim 73 procent.1 In het eerste kwartaal van 2026 bestond de beroepsbevolking van Utrecht uit 824 duizend personen, van wie 796 duizend werkzaam waren. Het werkloosheidspercentage lag op dat moment met 3,5 procent onder het landelijk gemiddelde van 4,2 procent. Daarnaast had Utrecht in 2024 het hoogste aandeel inwoners met een startkwalificatie2 (77,6 procent), wat wijst op een gunstige uitgangspositie op de arbeidsmarkt.
Koploper in werkend Nederland
Figuur 1. Netto arbeidsparticipatie per provincie, 1e kwartaal 2026
Bron: CBS.
Inwoners van de provincie Utrecht zijn over het algemeen tevreden met hun werk of dagbesteding en met hun vrije tijd. Het gemiddelde rapportcijfer voor werk of dagbesteding is een 7,4 en voor vrije tijd een 7,6. Ruim acht op de tien inwoners geven een 7 of hoger voor beide aspecten.
De tevredenheid met werk of dagbesteding en met vrije tijd hangen het sterkst samen met leeftijd en de ervaren grip op het leven. Daarnaast zien we dat ook inkomen een rol speelt, maar alleen voor de tevredenheid met de hoeveelheid vrije tijd en niet met het werk.
Leeftijdsverschillen laten veruit de duidelijkste verdeling zien in tevredenheid. Zowel de tevredenheid over werk of dagbesteding als die over de vrije tijd nemen significant toe naarmate inwoners ouder zijn. In de jongste groep (18 tot 30 jaar) is 66 procent tevreden over hun werk en dagbesteding, tegenover 76 procent van de inwoners van 30 tot 65 jaar en 93 procent van de 65-plussers.
Ouderen gelukkiger met hun dagbesteding
Figuur 2. Tevredenheid met werk en dagbesteding naar leeftijd
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Gecorrigeerd voor: geslacht, grip, inkomen, opleidingsniveau, huishoudsamenstelling, stedelijkheid, woningbezit, institutioneel vertrouwen, vertrouwen in anderen, verbondenheid met de buurt of wijk, verbondenheid met de woonplaats en verbondenheid met Nederland.
Een vergelijkbaar beeld zien we voor vrije tijd met 58 procent van de jongvolwassenen die tevreden zijn en 97 procent van de 65-plussers.
De ervaren grip op het leven is een tweede belangrijke factor voor de verdeling van de tevredenheid met zowel werk of dagbesteding als vrije tijd. Inwoners die het gevoel hebben in controle te zijn over hun leven (dat wil zeggen, die zelf keuzes kunnen maken en met uitdagingen kunnen omgaan) zijn aanzienlijk vaker tevreden met beide aspecten.
Ook de hoogte van het inkomen hangt samen met de tevredenheid met vrije tijd, maar niet met de tevredenheid met werk of dagbesteding. Inwoners in de laagste inkomensgroep zijn minder vaak tevreden met hun vrije tijd (65 procent) dan inwoners uit de hoogste inkomensgroep (84 procent).
Grip op het leven en portemonnee bepalen het vrijetijdsgeluk
Relatief veel mensen maken zich geen tot weinig zorgen over hun hoeveelheid vrije tijd en hun werk of dagbesteding in de komende jaren (respectievelijk 78 en 75 procent).
Wel zien we hier duidelijke verschillen tussen generaties. Zorgen over het werk of de dagbesteding in de komende jaren worden het meest geuit door de jongste groep: 48 procent van de 18- tot 30-jarigen geeft aan zich hier zorgen over te maken, tegenover ruim 5 procent van de 65-plussers. Voor de hoeveelheid vrije tijd is het beeld vergelijkbaar: 43 procent van de jongvolwassenen maakt zich zorgen, tegenover 2 procent van de 65-plussers.
Toekomstzorgen over werk rusten op jonge schouders
Figuur 3. Zorgen over hoeveelheid vrije tijd naar leeftijd
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Gecorrigeerd voor: geslacht, grip, inkomen, opleidingsniveau, huishoudsamenstelling, stedelijkheid, woningbezit, institutioneel vertrouwen, vertrouwen in anderen, verbondenheid met de buurt of wijk, verbondenheid met de woonplaats en verbondenheid met Nederland
Ook over de toekomst van de arbeidsmarkt in de provincie Utrecht in 2040 maken niet veel inwoners zich zorgen. Dit thema wordt door slechts 6 procent genoemd als zorgpunt en laat hiermee alleen kunst en cultuur als thema achter zich.
StatLine CBS, Arbeidsdeelname, provincie
https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85268NED/table?dl=D81DCRegionale monitor brede welvaart, CBS https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/regionale-monitor-brede-welvaart
Bronnen
Menu
Arbeid en vrije tijd
Figuur 3. Zorgen over hoeveelheid vrije tijd naar leeftijd
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Gecorrigeerd voor: geslacht, grip, inkomen, opleidingsniveau, huishoudsamenstelling, stedelijkheid, woningbezit, institutioneel vertrouwen, vertrouwen in anderen, verbondenheid met de buurt of wijk, verbondenheid met de woonplaats en verbondenheid met Nederland
Een vergelijkbaar beeld zien we voor vrije tijd met 58 procent van de jongvolwassenen die tevreden zijn en 97 procent van de 65-plussers.
Figuur 2. Tevredenheid met werk en dagbesteding naar leeftijd
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Gecorrigeerd voor: geslacht, grip, inkomen, opleidingsniveau, huishoudsamenstelling, stedelijkheid, woningbezit, institutioneel vertrouwen, vertrouwen in anderen, verbondenheid met de buurt of wijk, verbondenheid met de woonplaats en verbondenheid met Nederland.
Inwoners van de provincie Utrecht zijn over het algemeen tevreden met hun werk of dagbesteding en met hun vrije tijd. Het gemiddelde rapportcijfer voor werk of dagbesteding is een 7,4 en voor vrije tijd een 7,6. Ruim acht op de tien inwoners geven een 7 of hoger voor beide aspecten.
De provincie Utrecht kent met 76 procent de hoogste netto arbeidsparticipatie van alle provincies, boven het landelijk gemiddelde van ruim 73 procent.1 In het eerste kwartaal van 2026 bestond de beroepsbevolking van Utrecht uit 824 duizend personen, van wie 796 duizend werkzaam waren. Het werkloosheidspercentage lag op dat moment met 3,5 procent onder het landelijk gemiddelde van 4,2 procent. Daarnaast had Utrecht in 2024 het hoogste aandeel inwoners met een startkwalificatie2 (77,6 procent), wat wijst op een gunstige uitgangspositie op de arbeidsmarkt.
Koploper in werkend Nederland
De provincie Utrecht heeft met 76 procent de hoogste arbeidsparticipatie van alle provincies.
Ruim acht op de tien Utrechters is tevreden met de eigen werk- of dagbesteding en met de hoeveelheid vrije tijd. Oudere inwoners zijn hier meer tevreden over dan jongeren.
De hoogte van het inkomen hangt samen met de tevredenheid over vrije tijd, maar niet met de tevredenheid over werk of dagbesteding.
De tevredenheid met werk of dagbesteding en met vrije tijd hangen het sterkst samen met leeftijd en de ervaren grip op het leven. Daarnaast zien we dat ook inkomen een rol speelt, maar alleen voor de tevredenheid met de hoeveelheid vrije tijd en niet met het werk.
Leeftijdsverschillen laten veruit de duidelijkste verdeling zien in tevredenheid. Zowel de tevredenheid over werk of dagbesteding als die over de vrije tijd nemen significant toe naarmate inwoners ouder zijn. In de jongste groep (18 tot 30 jaar) is 66 procent tevreden over hun werk en dagbesteding, tegenover 76 procent van de inwoners van 30 tot 65 jaar en 93 procent van de 65-plussers.
Ouderen gelukkiger met hun dagbesteding
StatLine CBS, Arbeidsdeelname, provincie
https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85268NED/table?dl=D81DCRegionale monitor brede welvaart, CBS https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/regionale-monitor-brede-welvaart
Bronnen
Figuur 1. Netto arbeidsparticipatie per provincie, 1e kwartaal 2026
Bron: CBS.
De ervaren grip op het leven is een tweede belangrijke factor voor de verdeling van de tevredenheid met zowel werk of dagbesteding als vrije tijd. Inwoners die het gevoel hebben in controle te zijn over hun leven (dat wil zeggen, die zelf keuzes kunnen maken en met uitdagingen kunnen omgaan) zijn aanzienlijk vaker tevreden met beide aspecten.
Ook de hoogte van het inkomen hangt samen met de tevredenheid met vrije tijd, maar niet met de tevredenheid met werk of dagbesteding. Inwoners in de laagste inkomensgroep zijn minder vaak tevreden met hun vrije tijd (65 procent) dan inwoners uit de hoogste inkomensgroep (84 procent).
Grip op het leven en portemonnee bepalen het vrijetijdsgeluk
Relatief veel mensen maken zich geen tot weinig zorgen over hun hoeveelheid vrije tijd en hun werk of dagbesteding in de komende jaren (respectievelijk 78 en 75 procent).
Wel zien we hier duidelijke verschillen tussen generaties. Zorgen over het werk of de dagbesteding in de komende jaren worden het meest geuit door de jongste groep: 48 procent van de 18- tot 30-jarigen geeft aan zich hier zorgen over te maken, tegenover ruim 5 procent van de 65-plussers. Voor de hoeveelheid vrije tijd is het beeld vergelijkbaar: 43 procent van de jongvolwassenen maakt zich zorgen, tegenover 2 procent van de 65-plussers.
Toekomstzorgen over werk rusten op jonge schouders
Ook over de toekomst van de arbeidsmarkt in de provincie Utrecht in 2040 maken niet veel inwoners zich zorgen. Dit thema wordt door slechts 6 procent genoemd als zorgpunt en laat hiermee alleen kunst en cultuur als thema achter zich.
Arbeid en vrije tijd
Het thema ‘arbeid en vrije tijd’ gaat over de balans tussen werk en privé, de mogelijkheden die inwoners hebben om betaald werk te verrichten dat aansluit bij hun wensen en capaciteiten, en om hun hoeveelheid vrije tijd. In dit thema staan zowel objectieve factoren zoals arbeidsparticipatie en werkloosheid als de ervaren tevredenheid met werk of dagbesteding en met de vrije tijd centraal. Daarnaast wordt ingegaan op de zorgen die inwoners hebben over werk, vrije tijd en de arbeidsmarkt in de toekomst.