Thema's
Specials
Colofon
Bijlagen
Reflectie
Leven in de provincie Utrecht
Inleiding
Materiële welvaart
Materiële welvaart
Materiële welvaart gaat over de financiële middelen waarover mensen beschikken en de mate waarin zij in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Inkomen en financiële zekerheid vormen een belangrijke basis voor brede welvaart.
In dit thema komt de materiële welvaart van inwoners van de provincie Utrecht in beeld aan de hand van verschillende aspecten: de economische positie van de provincie, het besteedbaar inkomen en problematische schulden van huishoudens, het gevoel van inwoners of ze rond kunnen komen, de tevredenheid met de eigen financiële situatie en zorgen over de financiële toekomst. Samen geven deze aspecten inzicht in zowel de objectieve als de ervaren financiële positie van inwoners.
Ondanks het feit dat de provincie Utrecht tot de economisch sterkste regio’s van Nederland behoort, wordt de eigen financiële situatie door inwoners minder hoog gewaardeerd dan andere levensdomeinen.
Een lager inkomen vergroot de kans op financiële problemen, maar bepaalt niet volledig of huishoudens kunnen rondkomen.
Vooral leeftijd en inkomen hangen samen met tevredenheid over de financiële situatie: jongeren en mensen met een bruto jaarlijks huishoudinkomen minder dan 47.000 euro zijn minder tevreden.
Inwoners zijn overwegend positief over hun eigen financiële toekomst, maar maken zich zorgen over de algemene betaalbaarheid van het leven in Utrecht in 2040.
De provincie Utrecht behoort tot de economisch sterkste regio’s van Nederland. Volgens het CBS1 ligt het bruto binnenlands product per inwoner in 2024 met ongeveer €66.000 per inwoner ruim boven het landelijke gemiddelde en wordt alleen overtroffen door Noord-Holland. Deze sterke regionale economische positie vertaalt zich ook in het inkomen van huishoudens: Utrecht kent een van de hoogste mediane besteedbare inkomens van Nederland en ligt daarmee duidelijk boven het landelijk gemiddelde2 (zie figuur 1). Alleen Flevoland scoort iets hoger, terwijl provincies Groningen en Limburg de rij sluiten.
Een economisch sterke provincie
Figuur 1. Mediaan besteedbaar inkomen per provincie, 2024
x 1000
Bron: CBS.
De relatief gunstige inkomenspositie van inwoners lijkt bovendien samen te gaan met minder financiële problematiek. In 2024 had Utrecht, samen met Zeeland, het laagste aandeel huishoudens met geregistreerde problematische schulden3 (7,4 procent). Ook het aandeel inwoners dat in armoede leeft is relatief laag. In 2024 leefden naar schatting 35,8 duizend inwoners van Utrecht in armoede, wat overeenkomt met 2,6 procent van de bevolking.4 Daarmee lag het armoedepercentage onder het landelijke gemiddelde van 3,1 procent.
De meeste inwoners van de provincie Utrecht zijn tevreden over hun financiële situatie: bijna 7 op de 10 geven aan hierover tevreden te zijn en ongeveer 2 op de 10 zijn deels tevreden. Met een gemiddeld rapportcijfer van 7,1 wordt de financiële situatie overwegend positief beoordeeld, maar ten opzichte van andere aspecten van het welbevinden (ervaren brede welvaart) behoort dit tot de minder hooggewaardeerde thema’s. Alleen de lichamelijke gezondheid (rapportcijfer 6,9) scoort lager. De algemene ervaren brede welvaart heeft een gemiddelde van 7,4 (zie ook het thema welbevinden).
De tevredenheid met de financiële situatie hangt in de provincie Utrecht het sterkst samen met leeftijd en, niet onverwacht, het inkomen zelf. Jongeren en inwoners van 30 tot 64 jaar zijn, met respectievelijk 63 en 68 procent, aanzienlijk minder tevreden over hun financiële situatie dan 65-plussers, van wie 82 procent tevreden is (zie figuur 2).
Ondanks hoog inkomen relatief laag rapportcijfer voor financiële situatie
Figuur 2. Tevredenheid met financiële situatie naar leeftijd
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Gecorrigeerd voor: Geslacht, stedelijkheid, inkomen, opleidingsniveau, huishoudsamenstelling, woningbezit, grip, institutioneel vertrouwen, vertrouwen in anderen, verbondenheid met de buurt of wijk, verbondenheid met de woonplaats en verbondenheid met Nederland.
Naast leeftijd zijn er enkele factoren die samenhangen met financiële tevredenheid. Een belangrijke daarvan is de ervaren grip op het leven: mensen die het gevoel hebben controle te hebben over hun leven zijn aanzienlijk tevredener over hun financiële situatie.
Niet iedereen met een laag inkomen heeft moeite met rondkomen
De hoogte van het inkomen speelt een duidelijke rol in het wel of niet kunnen rondkomen, maar een lager inkomen betekent niet automatisch dat de financiële situatie van een huishouden problematisch is. Ook binnen huishoudens in de laagste inkomensgroep (bruto jaarinkomen tot €25.000) bestaan verschillen in de ervaren financiële situatie. Zo geeft ruim een op de vijf aan (zeer) makkelijk rond te kunnen komen, terwijl 30 procent aangeeft (zeer) moeilijk rond te komen. Naarmate het inkomen stijgt, geven steeds minder mensen aan dat ze moeilijk kunnen rondkomen.
Figuur 3. Bruto jaarlijks inkomen (in klassen) en moeite met rondkomen in de afgelopen 12 maanden
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Financiële zorgen over de toekomstige samenleving, minder over persoonlijke toekomst
Hoewel een meerderheid van de inwoners zich weinig tot geen zorgen maakt over de eigen financiële toekomst (64 procent), geeft een op de drie aan zich hierover redelijk tot veel zorgen te maken.
Wanneer inwoners vooruitkijken naar het wonen en leven in Utrecht in 2040, dan wordt de betaalbaarheid van het leven (46 procent) het vaakst genoemd als zorg, gevolgd door de woningmarkt (42 procent). Deze resultaten suggereren dat inwoners zich vaker zorgen maken over de toekomstige ontwikkeling van de Utrechtse samenleving dan over hun eigen financiële situatie.
Regionale Monitor Brede Welvaart, CBS
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/regionale-monitor-brede-welvaartCBS StatLine, Inkomens van huishoudens; huishoudkenmerken, regio (2025)
https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86161NED#MediaanGestandaardiseerdInkomen_4Regionale Monitor Brede Welvaart, CBS
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/regionale-monitor-brede-welvaartCBS StatLine, Armoede van personen; persoons- en huishoudkenmerken, regio (2025)
https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/86131NED/table?dl=CF19F
Bronnen
Menu
Materiële welvaart
Regionale Monitor Brede Welvaart, CBS
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/regionale-monitor-brede-welvaartCBS StatLine, Inkomens van huishoudens; huishoudkenmerken, regio (2025)
https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86161NED#MediaanGestandaardiseerdInkomen_4Regionale Monitor Brede Welvaart, CBS
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/regionale-monitor-brede-welvaartCBS StatLine, Armoede van personen; persoons- en huishoudkenmerken, regio (2025)
https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/86131NED/table?dl=CF19F
Bronnen
Figuur 3. Bruto jaarlijks inkomen (in klassen) en moeite met rondkomen in de afgelopen 12 maanden
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Niet iedereen met een laag inkomen heeft moeite met rondkomen
De hoogte van het inkomen speelt een duidelijke rol in het wel of niet kunnen rondkomen, maar een lager inkomen betekent niet automatisch dat de financiële situatie van een huishouden problematisch is. Ook binnen huishoudens in de laagste inkomensgroep (bruto jaarinkomen tot €25.000) bestaan verschillen in de ervaren financiële situatie. Zo geeft ruim een op de vijf aan (zeer) makkelijk rond te kunnen komen, terwijl 30 procent aangeeft (zeer) moeilijk rond te komen. Naarmate het inkomen stijgt, geven steeds minder mensen aan dat ze moeilijk kunnen rondkomen.
Figuur 2. Tevredenheid met financiële situatie naar leeftijd
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
Gecorrigeerd voor: Geslacht, stedelijkheid, inkomen, opleidingsniveau, huishoudsamenstelling, woningbezit, grip, institutioneel vertrouwen, vertrouwen in anderen, verbondenheid met de buurt of wijk, verbondenheid met de woonplaats en verbondenheid met Nederland.
De meeste inwoners van de provincie Utrecht zijn tevreden over hun financiële situatie: bijna 7 op de 10 geven aan hierover tevreden te zijn en ongeveer 2 op de 10 zijn deels tevreden. Met een gemiddeld rapportcijfer van 7,1 wordt de financiële situatie overwegend positief beoordeeld, maar ten opzichte van andere aspecten van het welbevinden (ervaren brede welvaart) behoort dit tot de minder hooggewaardeerde thema’s. Alleen de lichamelijke gezondheid (rapportcijfer 6,9) scoort lager. De algemene ervaren brede welvaart heeft een gemiddelde van 7,4 (zie ook het thema welbevinden).
De tevredenheid met de financiële situatie hangt in de provincie Utrecht het sterkst samen met leeftijd en, niet onverwacht, het inkomen zelf. Jongeren en inwoners van 30 tot 64 jaar zijn, met respectievelijk 63 en 68 procent, aanzienlijk minder tevreden over hun financiële situatie dan 65-plussers, van wie 82 procent tevreden is (zie figuur 2).
Ondanks hoog inkomen relatief laag rapportcijfer voor financiële situatie
De relatief gunstige inkomenspositie van inwoners lijkt bovendien samen te gaan met minder financiële problematiek. In 2024 had Utrecht, samen met Zeeland, het laagste aandeel huishoudens met geregistreerde problematische schulden3 (7,4 procent). Ook het aandeel inwoners dat in armoede leeft is relatief laag. In 2024 leefden naar schatting 35,8 duizend inwoners van Utrecht in armoede, wat overeenkomt met 2,6 procent van de bevolking.4 Daarmee lag het armoedepercentage onder het landelijke gemiddelde van 3,1 procent.
Financiële zorgen over de toekomstige samenleving, minder over persoonlijke toekomst
Hoewel een meerderheid van de inwoners zich weinig tot geen zorgen maakt over de eigen financiële toekomst (64 procent), geeft een op de drie aan zich hierover redelijk tot veel zorgen te maken.
Wanneer inwoners vooruitkijken naar het wonen en leven in Utrecht in 2040, dan wordt de betaalbaarheid van het leven (46 procent) het vaakst genoemd als zorg, gevolgd door de woningmarkt (42 procent). Deze resultaten suggereren dat inwoners zich vaker zorgen maken over de toekomstige ontwikkeling van de Utrechtse samenleving dan over hun eigen financiële situatie.
Ondanks het feit dat de provincie Utrecht tot de economisch sterkste regio’s van Nederland behoort, wordt de eigen financiële situatie door inwoners minder hoog gewaardeerd dan andere levensdomeinen.
Een lager inkomen vergroot de kans op financiële problemen, maar bepaalt niet volledig of huishoudens kunnen rondkomen.
Vooral leeftijd en inkomen hangen samen met tevredenheid over de financiële situatie: jongeren en mensen met een bruto jaarlijks huishoudinkomen minder dan 47.000 euro zijn minder tevreden.
Inwoners zijn overwegend positief over hun eigen financiële toekomst, maar maken zich zorgen over de algemene betaalbaarheid van het leven in Utrecht in 2040.
De provincie Utrecht behoort tot de economisch sterkste regio’s van Nederland. Volgens het CBS1 ligt het bruto binnenlands product per inwoner in 2024 met ongeveer €66.000 per inwoner ruim boven het landelijke gemiddelde en wordt alleen overtroffen door Noord-Holland. Deze sterke regionale economische positie vertaalt zich ook in het inkomen van huishoudens: Utrecht kent een van de hoogste mediane besteedbare inkomens van Nederland en ligt daarmee duidelijk boven het landelijk gemiddelde2 (zie figuur 1). Alleen Flevoland scoort iets hoger, terwijl provincies Groningen en Limburg de rij sluiten.
Een economisch sterke provincie
Naast leeftijd zijn er enkele factoren die samenhangen met financiële tevredenheid. Een belangrijke daarvan is de ervaren grip op het leven: mensen die het gevoel hebben controle te hebben over hun leven zijn aanzienlijk tevredener over hun financiële situatie.
Figuur 1. Mediaan besteedbaar inkomen per provincie, 2024
x 1000
Bron: CBS.
Materiële welvaart
Materiële welvaart gaat over de financiële middelen waarover mensen beschikken en de mate waarin zij in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Inkomen en financiële zekerheid vormen een belangrijke basis voor brede welvaart.
In dit thema komt de materiële welvaart van inwoners van de provincie Utrecht in beeld aan de hand van verschillende aspecten: de economische positie van de provincie, het besteedbaar inkomen en problematische schulden van huishoudens, het gevoel van inwoners of ze rond kunnen komen, de tevredenheid met de eigen financiële situatie en zorgen over de financiële toekomst. Samen geven deze aspecten inzicht in zowel de objectieve als de ervaren financiële positie van inwoners.