Thema's
Specials
Colofon
Bijlagen
Reflectie
Leven in de provincie Utrecht
Inleiding
De toekomst van Utrecht: tussen zorgen en verwachtingen
Special - De toekomst van Utrecht: tussen zorgen en verwachtingen
Brede welvaart gaat niet alleen over de kwaliteit van leven van inwoners nu, maar ook over de kansen en uitdagingen voor toekomstige generaties. Daarom is het belangrijk om naast de huidige situatie ook te kijken naar hoe inwoners de toekomst van de provincie Utrecht zien: waar maken zij zich zorgen over, waar zijn zij hoopvol over en welke toekomstige ontwikkelingen vinden zij belangrijk?
Weinig optimisme onder inwoners
De inwoners van de provincie Utrecht zijn minder uitgesproken over waar zij hoop uit putten. Bereikbaarheid, groen en leefbaarheid worden nog relatief vaak genoemd, maar voor veel andere onderwerpen blijft het optimisme beperkt (zie figuur 8 in Leven in de provincie Utrecht). Opvallend is dat 28 procent van de inwoners aangeeft nergens hoopvol over te zijn. Daarmee is dit de grootste groep binnen de vraag naar optimistische verwachtingen voor 2040.
De groep inwoners die nergens hoopvol over is, verschilt op een aantal punten van de totale bevolking. De meest belangrijke aspecten die deze groep definieert zijn opleidingsniveau en woningbezit. Inwoners die nergens hoopvol over zijn, zijn relatief vaak praktisch opgeleid en wonen vaker in een sociale huurwoning. Dit beeld wijst erop dat een gebrek aan toekomstperspectief vaker voorkomt onder inwoners met een relatief minder gunstige sociaaleconomische positie.
Wil je meer weten over hoe inwoners van de provincie naar de toekomst kijken? Per thema lees je over wensen en zorgen voor de toekomst.
3%
Kunst en cultuur
7%
Ik maak mij nergens zorgen over
9%
Onderwijs
6%
De arbeidsmarkt
9%
Bereikbaarheid dagelijkse voorzieningen
10%
Toekomst landbouw/
landelijk gebied
17%
Het groen en de natuur
22%
Digitale
veiligheid / AI
23%
Privacy en veiligheid
24%
De woon-omgeving en leefbaarheid
27%
Het milieu en het klimaat
30%
De groei
van het aantal inwoners
30%
Gezondheid en zorg
37%
De manier
waarop mensen met elkaar omgaan
42%
De woningmarkt
46%
De kosten van het dagelijks leven
Figuur 1. Waar maken inwoners zich zorgen over?
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
*Meerdere antwoorden mogelijk
Gevraagd hoe inwoners van de provincie Utrecht naar de toekomst kijken, komt een aardig duidelijk beeld naar voren. De grootste zorgen richten zich op onderwerpen die raken aan het algemene dagelijks leven, zoals de kosten van het levensonderhoud en de woningmarkt. Daarnaast noemen inwoners de manier waarop mensen met elkaar omgaan, de groei van het aantal inwoners en gezondheid en zorg tot de belangrijkste zorgen voor de toekomst.
Opvallend is dat de zorgen over de eigen toekomst en die over de provincie Utrecht in het algemeen niet volledig overeenkomen. Persoonlijke zorgen hebben vooral betrekking op de eigen gezondheid, veiligheid en de milieukwaliteit van de leefomgeving (zoals lucht-, waterkwaliteit en geluid). Op maatschappelijk niveau verschuift de aandacht naar bredere maatschappelijke vraagstukken, zoals betaalbaarheid, de woningmarkt, de manier waarop mensen met elkaar omgaan, en de groei van het aantal inwoners. Dat laat zien dat inwoners onderscheid maken tussen het toekomstbeeld voor zichzelf en de toekomstige uitdagingen waar de provincie en samenleving als geheel voor staan.
Groei van Utrecht lijkt een breed gedeeld zorgpunt
De groei van het aantal inwoners is een van de maatschappelijke onderwerpen waar relatief veel inwoners zich zorgen over maken (30 procent). Dat is niet zo verrassend, want de provincie Utrecht is al decennialang een van de snelst groeiende provincies van Nederland. Het aantal inwoners nam toe van 965.000 in 1988 naar 1,42 miljoen in 2026 (CBS).1 Volgens de meest recente CBS-prognose2 zet deze groei door en neemt de bevolking tot 2050 met nog eens circa 7 procent toe.
Zorgen over de groei van het aantal inwoners worden breed gedeeld onder inwoners van de provincie Utrecht. Er zijn nauwelijks verschillen te zien naar achtergrondkenmerken zoals leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, inkomen, stedelijkheid, huishoudsamenstelling of woningbezit. De zorgen over de bevolkingsgroei lijken daarmee een breed maatschappelijk vraagstuk te zijn en niet beperkt tot specifieke groepen inwoners.
CBS StatLine: Bevolking op 1 januari en gemiddeld; geslacht, leeftijd en regio, StatLine - Bevolking op 1 januari en gemiddeld; geslacht, leeftijd en regio
CBS StatLine: Regionale bevolkingsprognose 2020-2050 Regionale prognose 2020-2050; bevolking, intervallen, regio-indeling 2018 | CBS
Bronnen
Menu
De toekomst van Utrecht: tussen
zorgen en verwachtingen
Special - De toekomst van Utrecht: tussen zorgen en verwachtingen
Brede welvaart gaat niet alleen over de kwaliteit van leven van inwoners nu, maar ook over de kansen en uitdagingen voor toekomstige generaties. Daarom is het belangrijk om naast de huidige situatie ook te kijken naar hoe inwoners de toekomst van de provincie Utrecht zien: waar maken zij zich zorgen over, waar zijn zij hoopvol over en welke toekomstige ontwikkelingen vinden zij belangrijk?
Weinig optimisme onder inwoners
Bronnen
CBS StatLine: Bevolking op 1 januari en gemiddeld; geslacht, leeftijd en regio, StatLine - Bevolking op 1 januari en gemiddeld; geslacht, leeftijd en regio
CBS StatLine: Regionale bevolkingsprognose 2020-2050 Regionale prognose 2020-2050; bevolking, intervallen, regio-indeling 2018 | CBS
De inwoners van de provincie Utrecht zijn minder uitgesproken over waar zij hoop uit putten. Bereikbaarheid, groen en leefbaarheid worden nog relatief vaak genoemd, maar voor veel andere onderwerpen blijft het optimisme beperkt (zie figuur 8 in Leven in de provincie Utrecht). Opvallend is dat 28 procent van de inwoners aangeeft nergens hoopvol over te zijn. Daarmee is dit de grootste groep binnen de vraag naar optimistische verwachtingen voor 2040.
De groep inwoners die nergens hoopvol over is, verschilt op een aantal punten van de totale bevolking. De meest belangrijke aspecten die deze groep definieert zijn opleidingsniveau en woningbezit. Inwoners die nergens hoopvol over zijn, zijn relatief vaak praktisch opgeleid en wonen vaker in een sociale huurwoning. Dit beeld wijst erop dat een gebrek aan toekomstperspectief vaker voorkomt onder inwoners met een relatief minder gunstige sociaaleconomische positie.
Wil je meer weten over hoe inwoners van de provincie naar de toekomst kijken? Per thema lees je over wensen en zorgen voor de toekomst.
Groei van Utrecht lijkt een breed gedeeld zorgpunt
De groei van het aantal inwoners is een van de maatschappelijke onderwerpen waar relatief veel inwoners zich zorgen over maken (30 procent). Dat is niet zo verrassend, want de provincie Utrecht is al decennialang een van de snelst groeiende provincies van Nederland. Het aantal inwoners nam toe van 965.000 in 1988 naar 1,42 miljoen in 2026 (CBS).1 Volgens de meest recente CBS-prognose2 zet deze groei door en neemt de bevolking tot 2050 met nog eens circa 7 procent toe.
Zorgen over de groei van het aantal inwoners worden breed gedeeld onder inwoners van de provincie Utrecht. Er zijn nauwelijks verschillen te zien naar achtergrondkenmerken zoals leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, inkomen, stedelijkheid, huishoudsamenstelling of woningbezit. De zorgen over de bevolkingsgroei lijken daarmee een breed maatschappelijk vraagstuk te zijn en niet beperkt tot specifieke groepen inwoners.
Opvallend is dat de zorgen over de eigen toekomst en die over de provincie Utrecht in het algemeen niet volledig overeenkomen. Persoonlijke zorgen hebben vooral betrekking op de eigen gezondheid, veiligheid en de milieukwaliteit van de leefomgeving (zoals lucht-, waterkwaliteit en geluid). Op maatschappelijk niveau verschuift de aandacht naar bredere maatschappelijke vraagstukken, zoals betaalbaarheid, de woningmarkt, de manier waarop mensen met elkaar omgaan, en de groei van het aantal inwoners. Dat laat zien dat inwoners onderscheid maken tussen het toekomstbeeld voor zichzelf en de toekomstige uitdagingen waar de provincie en samenleving als geheel voor staan.
3%
Kunst en cultuur
7%
Ik maak mij nergens zorgen over
9%
Onderwijs
6%
De arbeidsmarkt
9%
Bereikbaarheid dagelijkse voorzieningen
10%
Toekomst landbouw/
landelijk gebied
17%
Het groen en de natuur
22%
Digitale
veiligheid / AI
23%
Privacy en veiligheid
24%
De woon-omgeving en leefbaarheid
27%
Het milieu en het klimaat
30%
De groei
van het aantal inwoners
30%
Gezondheid en zorg
37%
De manier
waarop mensen met elkaar omgaan
42%
De woningmarkt
46%
De kosten van het dagelijks leven
Figuur 1. Waar maken inwoners zich zorgen over?
Bron: Regionale analyse Brede Welvaart (Provincie Utrecht, 2025).
*Meerdere antwoorden mogelijk
Gevraagd hoe inwoners van de provincie Utrecht naar de toekomst kijken, komt een aardig duidelijk beeld naar voren. De grootste zorgen richten zich op onderwerpen die raken aan het algemene dagelijks leven, zoals de kosten van het levensonderhoud en de woningmarkt. Daarnaast noemen inwoners de manier waarop mensen met elkaar omgaan, de groei van het aantal inwoners en gezondheid en zorg tot de belangrijkste zorgen voor de toekomst.