Expertteam MVOI

De provincie koopt jaarlijks veel producten, diensten en projecten in. Door duurzaamheid en circulariteit hierin mee te nemen kunnen we extra impact maken. Vanaf dit jaar is er daarom het Expertteam MVOI (Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen) gestart. Tot nu toe adviseerde het team bij ruim 70 aanbestedingen, waarvan 25 specifiek op circulariteit. Daarnaast wordt gewerkt aan een leer- en ontwikkelprogramma waarmee medewerkers verder worden ondersteund in duurzaam opdrachtgeverschap.

Duurzame organisatie

We vragen anderen om te verduurzamen, en daarom is het belangrijk dat we zelf het goede voorbeeld geven. Jaarlijks brengen we de resultaten van de verduurzaming van onze eigen organisatie in kaart. In mei 2026 verscheen het Duurzaamheidsverslag interne organisatie 2025, met daarin de voortgang en resultaten van het cluster Provincie als Voorbeeld.

RCIO

Gemeenten, waterschappen en de provincie kopen ieder jaar veel producten, diensten en werkzaamheden in. Door samen op te trekken kunnen zij meer circulaire impact maken. In 2026 is RCIO (Regionaal Circulair Inkopen en Opdrachtgeven) verder ontwikkeld via spreekuren, bijeenkomsten en één-op-één gesprekken. Er is een voorstel voorbereid om RCIO in de toekomst onder te brengen bij de Alliantie Cirkelregio Utrecht. Zo werken we toe naar een regionale aanpak die aansluit op de landelijke samenwerking binnen de Krachtenbundeling Rijk-Regio.

Biobased bouwen

Biobased materialen dragen bij aan zowel minder grondstoffengebruik als CO₂-opslag. Daarom stimuleren we het gebruik van deze materialen in gebouwen en infrastructuur. In 2026 ontwikkelden we een toolkit voor maatschappelijk vastgoed, startten we een campagne rond biobased isoleren en werkten we aan een handreiking voor gezonde biobased scholen. Ook is een samenwerking gestart voor een gezamenlijke asfaltstrategie met Utrechtse wegbeheerders.

Convenant toekomstbestendig bouwen

Met het Convenant Toekomstbestendig Bouwen werken overheden en marktpartijen aan duurzamere woningbouw en gebiedsontwikkeling. In 2026 hebben we drie gemeenten geholpen bij de toepassing van circulair bouwen binnen het convenant. De lessen van deze gemeenten delen we met andere gemeenten, zodat succesvolle aanpakken sneller kunnen worden toegepast in nieuwe projecten.

Subsidieregeling

Nieuwe ideeën en samenwerkingen hebben vaak een zetje nodig om van de grond te komen. Daarom openden de teams Utrechtse Klimaataanpak en Circulaire samenleving een gezamenlijke subsidieregeling voor projecten, samenwerkingen en innovaties die bijdragen aan de klimaat- en circulaire transitie. De belangstelling was groot: er kwamen meer aanvragen binnen dan konden worden toegekend. Op basis van de eerste ervaringen wordt de regeling in 2027 opnieuw opengesteld in aangepaste vorm.

CoP CO₂ beprijzen

Steeds meer organisaties willen de kosten van klimaatverandering meenemen in hun keuzes en investeringen. Daarom ontstond vanuit ons Fair Fair-congres een Community of Practice (CoP) voor CO₂ beprijzen. Inmiddels bestaat dit netwerk uit meer dan 120 overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Binnen de community delen deelnemers kennis en ervaringen over het meenemen van klimaatkosten in beleid, investeringen en besluitvorming.

IPKC

Om de klimaatdoelen te halen is naast het verminderen van uitstoot ook CO₂-verwijdering nodig. Daarom werken zes provincies samen binnen het IPKC (Interprovinciaal Programma Koolstofverwijdering). In 2026 werkte dit netwerk verder aan een gezamenlijke aanpak voor CO₂-verwijdering. Ook wordt gewerkt aan een position paper die de basis moet leggen voor toekomstige projecten voor grootschalige koolstofvastlegging in Nederland.

Alliantie Cirkelregio Utrecht

Veel circulaire vraagstukken zijn te groot om alleen op te pakken. Daarom werken gemeenten, provincie, ondernemers, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen samen binnen de Alliantie Cirkelregio Utrecht. In 2026 lag de nadruk op gezamenlijke uitvoering. Zo deden twaalf gemeenten mee aan een pilot rond de milieukostenindicator (MKI), en is er een menukaart ontwikkeld waarmee gemeenten hergebruik en reparatie kunnen stimuleren en lokale circulaire ketens kunnen versterken.

Circulair business development

Ondernemers spelen een belangrijke rol in het versnellen van de circulaire transitie. Daarom hebben de provincie Utrecht en gemeente Amersfoort de ROM Utrecht Region opdracht gegeven om in 2025 en 2026 circulaire ondernemers te ondersteunen bij het ontwikkelen van circulaire initiatieven, het vinden van partners en het leggen van verbindingen met kennis en financiering. De tussentijdse evaluatie bevestigt de toegevoegde waarde van deze aanpak. De opdracht wordt daarom voortgezet in 2027.

DigiC

Digitalisering kan helpen om materialen slimmer te gebruiken en hergebruik makkelijker te maken. Daarom werkt het programma DigiC samen met marktpartijen aan innovaties zoals materialenpaspoorten en parametrisch ontwerpen. In 2026 besloot de provincie het programma te verlengen tot en met 2028. Hierdoor krijgen lopende innovatietrajecten de ruimte om op te schalen. In dezelfde periode wordt de impact van het programma in kaart gebracht.

Omgevingsvisie

De klimaat- en circulaire transitie heeft gevolgen voor hoe we onze ruimte gebruiken. Daarom zijn CO₂-reductie en CO₂-vastlegging opgenomen in de herziene Omgevingsvisie. Ook is samen met gemeenten, partnerorganisaties en bewonersinitiatieven een toekomstbeeld ontwikkeld van een klimaatneutrale provincie Utrecht in 2050. Daarnaast zijn er drie bedrijventerreinen beschermd in de Omgevingsvisie om te zorgen dat er ruimte beschikbaar blijft voor de circulaire transitie.

UPLG

Gezonde landbouwbodems leggen CO₂ vast en zijn daarom belangrijk voor de klimaatopgave. Binnen het UPLG (Utrechts Programma Landelijk Gebied) is de aanpak voor gezonde landbouwbodems opgenomen als één van de zeventien structurerende principes. In 2026 is verder gewerkt aan kennisontwikkeling, kennisuitwisseling, duurzame pachtvoorwaarden, subsidieregelingen en de Utrechtse Monitor Duurzame Landbouw.

MKBA

De gevolgen van klimaatverandering zijn niet altijd zichtbaar in financiële afwegingen. Daarom gebruikt de provincie sinds 2023 een CO₂-prijs in haar MKBA’s (maatschappelijke kosten-batenanalyses). Dit maakt de maatschappelijke kosten van CO₂-uitstoot zichtbaar bij beleids- en investeringskeuzes. In 2026 is de methode opnieuw beoordeeld en is de prijs geïndexeerd naar €1.175 per ton CO₂. In 2027 werken we aan een implementatie- en handelingskader voor CO₂-rekenen en -beprijzing binnen de provinciale organisatie. Hierbij onderzoeken we hoe we een CO₂-prijs verder kunnen inzetten bij inkopen en aanbesteden.

Omgevingsverordening

Ruimte is schaars. Daarom is in de Omgevingsverordening vastgelegd dat bedrijfskavels in principe niet groter mogen zijn dan vijf hectare. Om de circulaire transitie te ondersteunen wordt er een uitzondering gemaakt voor circulaire bedrijven. Daarom is er een definitie voor circulaire bedrijvigheid in opgenomen. Om te toetsen wanneer een bedrijf onder deze definitie valt, wordt op dit moment gewerkt aan een handreiking. De handreiking wordt in 2027 opgeleverd.

Subsidievoorwaarden

Subsidies kunnen helpen om circulaire keuzes te stimuleren. Daarom zijn in 2026 circulariteitseisen opgenomen in drie provinciale subsidieregelingen. Ook is een impactanalyse ontwikkeld waarmee vooraf inzichtelijk wordt gemaakt wat de gevolgen zijn voor aanvragers en welke circulaire winst kan worden bereikt. Momenteel wordt onderzocht hoe deze aanpak breder kan worden toegepast.