Weerbaar Openbaar Bestuur, Wet Bibob, ondermijnende criminaliteit en integriteit:
Lees meer
Overheden hebben steeds vaker te maken met maatschappelijke onrust en ondermijnende criminaliteit, doordat maatschappelijke spanningen toenemen en criminele organisaties professioneler en internationaler opereren. Protesten, polarisatie en wantrouwen richting instituties zorgen ervoor dat conflicten sneller escaleren en het gezag van de overheid vaker ter discussie staat. Tegelijkertijd dringen criminele netwerken dieper door in de bovenwereld via intimidatie, corruptie en misbruik van legale structuren. Dit maakt het voor overheden lastiger om grip te houden op veiligheid en de bescherming van publieke waarden. Om een betrouwbare overheid te zijn en te blijven, is het belangrijk om weerbaar te zijn tegen deze criminele invloeden.
Utrechtse weerbaarheidsnorm
Criminele organisaties hebben een strategisch belang bij overheden, omdat overheidsbesluiten directe invloed hebben op hun mogelijkheden om geld te verdienen, geld wit te wassen of activiteiten te maskeren. Ambtenaren en politieke ambtsdragers worden daardoor steeds heftiger onder druk gezet om vertrouwelijke informatie te verstrekken of bestuurlijke processen te beïnvloeden. De impact hiervan is groot. Niet alleen voor de gedupeerde zelf, maar ook voor de aantrekkelijkheid van het ambt en voor het functioneren van de democratische rechtstaat. De afgelopen jaren zijn belangrijke stappen gezet om als regio hiertegen een vuist te maken. Zo heb ik samen met het RIEC Midden-Nederland vorig jaar het initiatief genomen om met de 26 Utrechtse gemeenten een Utrechtse weerbaarheidsnorm op te stellen, waarin voorwaarden zijn opgenomen die nodig zijn om kwetsbaarheden te herkennen en risico’s te beheersen. Ik kan trots melden dat we op deze manier de handen ineenslaan en samen werken aan een weerbare overheid.
Congres ‘Schone zorg, onze zorg’
Helaas moeten we de afgelopen jaren constateren dat criminele netwerken op allerlei manieren de zorgketen zijn binnengedrongen. Zorgbedrijven worden opgericht om crimineel geld wit te wassen. Malafide uitzendbureaus zetten zorgverleners zonder, of met vervalst, diploma aan het werk. Zo staat ongekwalificeerd personeel aan de bedden van kwetsbare personen, met levensgevaarlijke situaties tot gevolg. Ook gaat veel overheidsgeld verloren aan frauderende zorgbedrijven. Om aandacht te vragen voor dit complexe onderwerp organiseerden wij samen met de provincie Flevoland, de gemeente Utrecht en het RIEC Midden-Nederland een groot congres met de titel “Schone zorg, onze zorg". Zo'n 200 bestuurders en ambtenaren uit verschillende domeinen lieten zich inspireren door sprekers en workshops waarin de laatste inzichten, praktijkervaringen en praktische handvatten werden gedeeld om ondermijning in de zorg aan te pakken.
Wet Bibob
De Wet Bibob is een krachtig middel in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het doel van de wet is het beschermen van de integriteit van de overheid en van de concurrentiepositie van bonafide ondernemers. Onze provincie past de Wet Bibob actief toe bij vergunning- en subsidieaanvragen, bij vastgoedtransacties en bij aanbestedingen. Het afgelopen jaar zijn op deze terreinen ongeveer twintig Bibob-onderzoeken uitgevoerd. Daarnaast verzorgde de provincie Bibob-trainingen en kennissessies voor Bibob-collega’s van (onder meer) de Utrechtse gemeenten. Om de Wet Bibob zo goed en effectief mogelijk toe te passen, zowel binnen onze eigen organisatie als provinciebreed, wordt waar mogelijk de samenwerking gezocht met onze ketenpartners.
Bibob Expertise Teams
Binnen de provincie Utrecht lopen meerdere initiatieven voor het opzetten van een Bibob Expertise Team (BET). Het doel is om deelnemende gemeenten beschikking te geven over voldoende en deskundige capaciteit voor toepassing van de Wet Bibob op de door hen gewenste terreinen. Nadat de provincie vorig jaar al een financiële bijdrage leverde aan het BET-initiatief van tien gemeenten in West-Utrecht, volgde dit jaar een bijdrage aan de vijf BES-gemeenten. Ook deze gemeenten onderzoeken de mogelijkheden voor een eigen BET. In beide gevallen heeft de provincie haar medewerking verleend in het verlengde van een subsidieaanvraag bij het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) voor het opzetten van de BET’s. Deze samenwerking tussen de deelnemende gemeenten maakt hen weerbaarder tegen ondermijnende criminaliteit. De initiatieven kunnen niet alleen de Utrechtse gemeenten versterken, maar ook als voorbeeld dienen voor andere regio’s en zodoende breder bijdragen aan een weerbare overheid.
Veilige Publieke Taak
Binnen de provincie Utrecht is het Manifest Weerbaar Bestuur van kracht, waar ik initiator van ben, samen met de burgemeester van Zeist. De provincie geeft samen met gemeenten, waterschappen, Politie en OM uitvoering aan dit manifest, met als doel de weerbaarheid van decentrale overheden te vergroten. Namens mij ondersteunt de regisseur veilige publieke taak gemeenten en waterschappen bij het vormgeven en borgen van beleid op het thema Veilige Publieke Taak. Dit gebeurt door het opstellen en borgen van protocollen en meldroutes, maar ook door het organiseren van bijeenkomsten om de bewustwording rond dit thema te vergroten. Ook is de regisseur veilige publieke taak een netwerk gestart waar gemeenten aan deel kunnen nemen. Binnen dit netwerk wordt gedaan aan uitwisseling en kennisdeling om de weerbaarheid van gemeenten en deskundigheid hierop te vergroten.
Aan diverse politieke ambtsdragers binnen gemeenten en provincie is ondersteuning verleend bij casuïstiek. Hierin is nauw samengewerkt met Politie en OM. Ook is er bijzondere aandacht voor startende burgemeesters en biedt de provincie ondersteuning op het gebied van veiligheid bij de start.
Gemeenten en provincie ervaren regelmatig maatschappelijke onrust en agressie tijdens bijeenkomsten met inwoners. Diverse gemeenten zijn door de provincie ondersteund bij de vormgeving van dergelijke bijeenkomsten en de zorg voor een veilig verloop ervan.
Ook is er een checklist ‘Veilige Bijeenkomsten’ opgesteld met daarin aandacht voor zorgvuldige communicatie en participatie en mogelijkheden tot het nemen van preventieve veiligheidsmaatregelen. Van deze checklist wordt, in samenwerking met het netwerk veilige publieke taak, een gemeentelijke variant gemaakt.
Het jaarverslag integriteit en ondermijning is vanaf dit voorjaar te lezen op de website van de provincie: https://www.provincie-utrecht.nl/organisatie/over-de-organisatie/integriteit
Weerbaar Openbaar Bestuur, Wet Bibob, ondermijnende criminaliteit en integriteit:
Lees meer
Utrechtse weerbaarheidsnorm
Criminele organisaties hebben een strategisch belang bij overheden, omdat overheidsbesluiten directe invloed hebben op hun mogelijkheden om geld te verdienen, geld wit te wassen of activiteiten te maskeren. Ambtenaren en politieke ambtsdragers worden daardoor steeds heftiger onder druk gezet om vertrouwelijke informatie te verstrekken of bestuurlijke processen te beïnvloeden. De impact hiervan is groot. Niet alleen voor de gedupeerde zelf, maar ook voor de aantrekkelijkheid van het ambt en voor het functioneren van de democratische rechtstaat. De afgelopen jaren zijn belangrijke stappen gezet om als regio hiertegen een vuist te maken. Zo heb ik samen met het RIEC Midden-Nederland vorig jaar het initiatief genomen om met de 26 Utrechtse gemeenten een Utrechtse weerbaarheidsnorm op te stellen, waarin voorwaarden zijn opgenomen die nodig zijn om kwetsbaarheden te herkennen en risico’s te beheersen. Ik kan trots melden dat we op deze manier de handen ineenslaan en samen werken aan een weerbare overheid.
Congres ‘Schone zorg, onze zorg’
Helaas moeten we de afgelopen jaren constateren dat criminele netwerken op allerlei manieren de zorgketen zijn binnengedrongen. Zorgbedrijven worden opgericht om crimineel geld wit te wassen. Malafide uitzendbureaus zetten zorgverleners zonder, of met vervalst, diploma aan het werk. Zo staat ongekwalificeerd personeel aan de bedden van kwetsbare personen, met levensgevaarlijke situaties tot gevolg. Ook gaat veel overheidsgeld verloren aan frauderende zorgbedrijven. Om aandacht te vragen voor dit complexe onderwerp organiseerden wij samen met de provincie Flevoland, de gemeente Utrecht en het RIEC Midden-Nederland een groot congres met de titel “Schone zorg, onze zorg". Zo'n 200 bestuurders en ambtenaren uit verschillende domeinen lieten zich inspireren door sprekers en workshops waarin de laatste inzichten, praktijkervaringen en praktische handvatten werden gedeeld om ondermijning in de zorg aan te pakken.
Wet Bibob
De Wet Bibob is een krachtig middel in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het doel van de wet is het beschermen van de integriteit van de overheid en van de concurrentiepositie van bonafide ondernemers. Onze provincie past de Wet Bibob actief toe bij vergunning- en subsidieaanvragen, bij vastgoedtransacties en bij aanbestedingen. Het afgelopen jaar zijn op deze terreinen ongeveer twintig Bibob-onderzoeken uitgevoerd. Daarnaast verzorgde de provincie Bibob-trainingen en kennissessies voor Bibob-collega’s van (onder meer) de Utrechtse gemeenten. Om de Wet Bibob zo goed en effectief mogelijk toe te passen, zowel binnen onze eigen organisatie als provinciebreed, wordt waar mogelijk de samenwerking gezocht met onze ketenpartners.
Bibob Expertise Teams
Binnen de provincie Utrecht lopen meerdere initiatieven voor het opzetten van een Bibob Expertise Team (BET). Het doel is om deelnemende gemeenten beschikking te geven over voldoende en deskundige capaciteit voor toepassing van de Wet Bibob op de door hen gewenste terreinen. Nadat de provincie vorig jaar al een financiële bijdrage leverde aan het BET-initiatief van tien gemeenten in West-Utrecht, volgde dit jaar een bijdrage aan de vijf BES-gemeenten. Ook deze gemeenten onderzoeken de mogelijkheden voor een eigen BET. In beide gevallen heeft de provincie haar medewerking verleend in het verlengde van een subsidieaanvraag bij het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) voor het opzetten van de BET’s. Deze samenwerking tussen de deelnemende gemeenten maakt hen weerbaarder tegen ondermijnende criminaliteit. De initiatieven kunnen niet alleen de Utrechtse gemeenten versterken, maar ook als voorbeeld dienen voor andere regio’s en zodoende breder bijdragen aan een weerbare overheid.
Veilige Publieke Taak
Binnen de provincie Utrecht is het Manifest Weerbaar Bestuur van kracht, waar ik initiator van ben, samen met de burgemeester van Zeist. De provincie geeft samen met gemeenten, waterschappen, Politie en OM uitvoering aan dit manifest, met als doel de weerbaarheid van decentrale overheden te vergroten. Namens mij ondersteunt de regisseur veilige publieke taak gemeenten en waterschappen bij het vormgeven en borgen van beleid op het thema Veilige Publieke Taak. Dit gebeurt door het opstellen en borgen van protocollen en meldroutes, maar ook door het organiseren van bijeenkomsten om de bewustwording rond dit thema te vergroten. Ook is de regisseur veilige publieke taak een netwerk gestart waar gemeenten aan deel kunnen nemen. Binnen dit netwerk wordt gedaan aan uitwisseling en kennisdeling om de weerbaarheid van gemeenten en deskundigheid hierop te vergroten.
Aan diverse politieke ambtsdragers binnen gemeenten en provincie is ondersteuning verleend bij casuïstiek. Hierin is nauw samengewerkt met Politie en OM. Ook is er bijzondere aandacht voor startende burgemeesters en biedt de provincie ondersteuning op het gebied van veiligheid bij de start.
Gemeenten en provincie ervaren regelmatig maatschappelijke onrust en agressie tijdens bijeenkomsten met inwoners. Diverse gemeenten zijn door de provincie ondersteund bij de vormgeving van dergelijke bijeenkomsten en de zorg voor een veilig verloop ervan.
Ook is er een checklist ‘Veilige Bijeenkomsten’ opgesteld met daarin aandacht voor zorgvuldige communicatie en participatie en mogelijkheden tot het nemen van preventieve veiligheidsmaatregelen. Van deze checklist wordt, in samenwerking met het netwerk veilige publieke taak, een gemeentelijke variant gemaakt.
Het jaarverslag integriteit en ondermijning is vanaf dit voorjaar te lezen op de website van de provincie: https://www.provincie-utrecht.nl/organisatie/over-de-organisatie/integriteit
Overheden hebben steeds vaker te maken met maatschappelijke onrust en ondermijnende criminaliteit, doordat maatschappelijke spanningen toenemen en criminele organisaties professioneler en internationaler opereren. Protesten, polarisatie en wantrouwen richting instituties zorgen ervoor dat conflicten sneller escaleren en het gezag van de overheid vaker ter discussie staat. Tegelijkertijd dringen criminele netwerken dieper door in de bovenwereld via intimidatie, corruptie en misbruik van legale structuren. Dit maakt het voor overheden lastiger om grip te houden op veiligheid en de bescherming van publieke waarden. Om een betrouwbare overheid te zijn en te blijven, is het belangrijk om weerbaar te zijn tegen deze criminele invloeden.