In 2025 vierden we 650 jaar provinciale democratie. Op 17 mei 1375 werd de Stichtse Landbrief door de bisschop van Utrecht en de steden Utrecht, Amersfoort en Rhenen van hun zegel voorzien. Later bevestigden ook Montfoort en Wijk bij Duurstede hun zegel aan de brief. Bisschop Arnoud van Horne gaf in ruil voor geld inspraak aan de drie standen (adel, geestelijkheid en burgerij). Zij moesten voortaan toestemming geven als de bisschop een oorlog wilde beginnen en beslisten onder meer mee over belastingheffingen. Als de bisschop de afspraken zou schenden, hoefden de standen hem niet langer te gehoorzamen, mocht de bisschop geen recht meer spreken en kon hij evenmin dienstplicht laten gelden. Daarmee was dit document het begin van de provinciale democratie. Dat die afgelopen jaar 650 jaar bestaat is een feest waard! Voor de provincie, voor onze gemeenten en haar inwoners én voor tal van partners.

Op 17 mei was er een feestelijke bijeenkomst in de Domkerk, terwijl op het Domplein een middeleeuwse markt gaande was en een middeleeuwse processie door de stad trok. Componist der Nederlanden Anne-Maartje Lemereis componeerde samen met inwoners een stuk dat die dag door de beiaardiers ten gehore werd gebracht op de carillons in Utrecht, Amersfoort, Rhenen en Oudewater. Het Utrechts Archief en het Centraal Museum organiseerden exposities waar schoolklassen op kosten van de provincie gratis heen werden gebracht. Het Archeologie Museum in Houten richtte een expositie in. Er zijn historische wandel- en fietsroutes ontwikkeld, een historisch magazine gemaakt door Museum Dorestad en een boek geschreven door Renger de Bruijn.

Democratie is in ontwikkeling, nog altijd. En net zoals bisschop Van Horne destijds een gebaar maakte naar de standen, zo willen Provinciale Staten een gebaar maken naar de Utrechtse samenleving. Onder de naam Jong Utrecht aan Zet onderzoeken zij samen met de Utrechtse jeugd hoe jongeren bij toekomstige besluiten hun stem kunnen laten horen. In 2026 hoort u daar meer over.