(Asiel)opvang
realiseren
Voorzitter Provinciale Regietafel Migratie
en Integratie
Als Rijksorgaan ben ik voorzitter van de Provinciale Regietafel (PRT) en breng ik partijen binnen de provincie Utrecht bij elkaar die samen werken aan het oplossen van dit vraagstuk. Dat loopt van asielopvang en de opvang van Oekraïense ontheemden (taak PRT sinds 2024) tot huisvesting van statushouders. Maar het gaat ook over het veilig huisvesten en opvangen van minderjarige asielzoekers (AMV) en het organiseren van crisisnoodopvang. Namens de provincie is gedeputeerde Rob van Muilekom lid van de PRT en ook hij onderhoudt nauwe contacten met de wethouders van onze gemeenten over de huisvesting van statushouders.
In gesprek met het Rijk
Daarnaast breng ik in mijn contacten met het Rijk en het kabinet waar mogelijk onder de aandacht wat gemeenten in Utrecht nodig hebben van de landelijke overheid om opvang en huisvesting te realiseren. Naast het realiseren van extra opvang- en huisvestingsplekken richt de PRT zich op een betere integratie van nieuwkomers in de samenleving, bijvoorbeeld door het bevorderen van arbeidsmarkttoegang of een stabiele leef- en leeromgeving voor (alleenstaande) minderjarige vluchtelingen. De rol van de PRT als coördinerend orgaan waar bestuurlijke afstemming plaatsvindt is nog belangrijker geworden in een periode met veel beleidsmatige onzekerheid (aangekondigde intrekking Spreidingswet, veranderend Rijksbeleid ook ten aanzien van het onmogelijk maken van voorrangsregelingen bij de huisvesting van statushouders).
Ik vind het ook persoonlijk belangrijk om juist nu deze rol te mogen vervullen, omdat ik waar mogelijk wil bijdragen aan bestuurlijke continuïteit en rust rond dit onderwerp, en het als een gezamenlijke maatschappelijke opgave zie om vluchtelingen op een goede manier op te vangen.
De provincie heeft een PRT Kansenmakersteam opgericht dat de deelnemers aan de PRT ondersteunt, helpt kennis te delen en ervaringen uit te wisselen bij het realiseren van nieuwe opvanglocaties. Hier kun je meer lezen over de Utrechtse Aanpak en dit team:
Opvang vluchtelingen - de Utrechtse aanpak | provincie Utrecht
Spreidingswet
In december 2024 kregen ook de Utrechtse gemeenten via het Verdeelbesluit in het kader van de Spreidingswet te maken met een wettelijke opgave voor het aantal te realiseren opvangplekken. Dit heeft geleid tot versterking en intensivering van de samenwerking via de PRT tussen gemeenten, provincie, COA, Nidos en Rijk. Ook omdat in de praktijk de uitvoering steeds complexer werd. De Kopgroep PRT kwam vijf keer bij elkaar en de PRT zes keer.
Gemeentebesturen ervoeren onvoldoende steun vanuit het kabinet en kregen tegelijk te maken met in aantal en intensiteit toenemende weerstand en protesten vanuit de bevolking tegen asielopvang. Aan de andere kant zagen we lokaal soms ook juist steun voor gemeentelijke inzet bij het uitvoeren van deze wettelijke taak. De gemeenten deden in dit voor hen ingewikkelde en intensieve jaar dan ook veelvuldig een beroep op ondersteuning, niet alleen van het Kansenmakersteam maar ook vanuit Veilige Publieke Taak.
Het aantal gerealiseerde plekken blijft nog achter bij de totale provinciale opgave, maar is wel verder gegroeid; dit laatste geldt ook voor de planvoorraad. De voortgang blijkt behalve door onduidelijkheid over het Rijksinstrumentarium kwetsbaar door vertraging in planologische procedures, tekortschietende capaciteit ook bij uitvoeringsorganisaties en technische en financiële obstakels.
De PRT deed oproepen aan het Rijk voor meer regie en consistent beleid, betere samenwerking tussen ministeries en behoud van de Spreidingswet of een vergelijkbaar instrument. Mijn collega-commissarissen en ik hebben bij de minister benadrukt dat de Spreidingswet in onze ervaring goed werkt en dat die wet ons echt helpt om voldoende opvangplekken te realiseren.
Oekraïne opvang en AMV
Bij de opvang van Oekraïense ontheemden voldoet Utrecht kwantitatief aan de voor de provincie geldende inspanningsverplichting. Het is goed om te zien dat alle 26 gemeenten hierin hun aandeel pakken. In de PRT was er veel aandacht voor de aanpak van zorg- en overlastproblematiek.Aan het Rijk is zowel voor de opvang van Oekraïense ontheemden als voor de AMV-opvang verzocht een regionale aanpak mogelijk te maken en tegemoet te komen aan de financiële druk bij gemeenten, onder andere in de jeugdzorg. Rond beide doelgroepen heeft het Kansenmakersteam ambtelijke en voor AMV recentelijk ook bestuurlijke netwerkbijeenkomsten georganiseerd.
Aan de Landelijke Regietafel Migratie & Integratie (LRT) werken Rijk, provincies en gemeenten aan gezamenlijke opgaven op het terrein van asiel, huisvesting statushouders, integratie en participatie. In elke provincie is er ook een Provinciale Regietafel Migratie & Integratie (PRT).
(Asiel)opvang
realiseren
Als Rijksorgaan ben ik voorzitter van de Provinciale Regietafel (PRT) en breng ik partijen binnen de provincie Utrecht bij elkaar die samen werken aan het oplossen van dit vraagstuk. Dat loopt van asielopvang en de opvang van Oekraïense ontheemden (taak PRT sinds 2024) tot huisvesting van statushouders. Maar het gaat ook over het veilig huisvesten en opvangen van minderjarige asielzoekers (AMV) en het organiseren van crisisnoodopvang. Namens de provincie is gedeputeerde Rob van Muilekom lid van de PRT en ook hij onderhoudt nauwe contacten met de wethouders van onze gemeenten over de huisvesting van statushouders.
In gesprek met het Rijk
Daarnaast breng ik in mijn contacten met het Rijk en het kabinet waar mogelijk onder de aandacht wat gemeenten in Utrecht nodig hebben van de landelijke overheid om opvang en huisvesting te realiseren. Naast het realiseren van extra opvang- en huisvestingsplekken richt de PRT zich op een betere integratie van nieuwkomers in de samenleving, bijvoorbeeld door het bevorderen van arbeidsmarkttoegang of een stabiele leef- en leeromgeving voor (alleenstaande) minderjarige vluchtelingen. De rol van de PRT als coördinerend orgaan waar bestuurlijke afstemming plaatsvindt is nog belangrijker geworden in een periode met veel beleidsmatige onzekerheid (aangekondigde intrekking Spreidingswet, veranderend Rijksbeleid ook ten aanzien van het onmogelijk maken van voorrangsregelingen bij de huisvesting van statushouders).
Ik vind het ook persoonlijk belangrijk om juist nu deze rol te mogen vervullen, omdat ik waar mogelijk wil bijdragen aan bestuurlijke continuïteit en rust rond dit onderwerp, en het als een gezamenlijke maatschappelijke opgave zie om vluchtelingen op een goede manier op te vangen.
De provincie heeft een PRT Kansenmakersteam opgericht dat de deelnemers aan de PRT ondersteunt, helpt kennis te delen en ervaringen uit te wisselen bij het realiseren van nieuwe opvanglocaties. Hier kun je meer lezen over de Utrechtse Aanpak en dit team:
Opvang vluchtelingen - de Utrechtse aanpak | provincie Utrecht
Spreidingswet
In december 2024 kregen ook de Utrechtse gemeenten via het Verdeelbesluit in het kader van de Spreidingswet te maken met een wettelijke opgave voor het aantal te realiseren opvangplekken. Dit heeft geleid tot versterking en intensivering van de samenwerking via de PRT tussen gemeenten, provincie, COA, Nidos en Rijk. Ook omdat in de praktijk de uitvoering steeds complexer werd. De Kopgroep PRT kwam vijf keer bij elkaar en de PRT zes keer.
Gemeentebesturen ervoeren onvoldoende steun vanuit het kabinet en kregen tegelijk te maken met in aantal en intensiteit toenemende weerstand en protesten vanuit de bevolking tegen asielopvang. Aan de andere kant zagen we lokaal soms ook juist steun voor gemeentelijke inzet bij het uitvoeren van deze wettelijke taak. De gemeenten deden in dit voor hen ingewikkelde en intensieve jaar dan ook veelvuldig een beroep op ondersteuning, niet alleen van het Kansenmakersteam maar ook vanuit Veilige Publieke Taak.
Het aantal gerealiseerde plekken blijft nog achter bij de totale provinciale opgave, maar is wel verder gegroeid; dit laatste geldt ook voor de planvoorraad. De voortgang blijkt behalve door onduidelijkheid over het Rijksinstrumentarium kwetsbaar door vertraging in planologische procedures, tekortschietende capaciteit ook bij uitvoeringsorganisaties en technische en financiële obstakels.
De PRT deed oproepen aan het Rijk voor meer regie en consistent beleid, betere samenwerking tussen ministeries en behoud van de Spreidingswet of een vergelijkbaar instrument. Mijn collega-commissarissen en ik hebben bij de minister benadrukt dat de Spreidingswet in onze ervaring goed werkt en dat die wet ons echt helpt om voldoende opvangplekken te realiseren.
Oekraïne opvang en AMV
Bij de opvang van Oekraïense ontheemden voldoet Utrecht kwantitatief aan de voor de provincie geldende inspanningsverplichting. Het is goed om te zien dat alle 26 gemeenten hierin hun aandeel pakken. In de PRT was er veel aandacht voor de aanpak van zorg- en overlastproblematiek.Aan het Rijk is zowel voor de opvang van Oekraïense ontheemden als voor de AMV-opvang verzocht een regionale aanpak mogelijk te maken en tegemoet te komen aan de financiële druk bij gemeenten, onder andere in de jeugdzorg. Rond beide doelgroepen heeft het Kansenmakersteam ambtelijke en voor AMV recentelijk ook bestuurlijke netwerkbijeenkomsten georganiseerd.
Aan de Landelijke Regietafel Migratie & Integratie (LRT) werken Rijk, provincies en gemeenten aan gezamenlijke opgaven op het terrein van asiel, huisvesting statushouders, integratie en participatie. In elke provincie is er ook een Provinciale Regietafel Migratie & Integratie (PRT).
