Verslag bestuurlijke bijeenkomst 14 januari 2021

Welkom & introductie

Maryann Glorie heet de aanwezige pactbestuurders welkom en blikt terug op afgelopen half jaar met drie onderwerpen als hoofdthema's:

1. Ode aan het landschap

2. Afsprakenkader Energie

3. Gebiedsanalyse

1. Ode aan het landschap

In juli heeft Evelyn Brinkman tijdens de bestuurlijke pactbijeenkomst een toelichting gegeven op het programma voor het Ode-jaar 2021, waar we als NHW/SvA aan mee doen. De onderdelen binnen het programma van Ode aan het Landschap zijn verder uitgewerkt in drie verhaallijnen:

2. Afsprakenkader Energie

Er is opdracht verleend aan Land Id door de gezamenlijke provincies om handvatten mee te krijgen over hoe we om moeten gaan met energietransitie in de waterlinie. We verwachtten dat begin februari het concept afsprakenkader met toetsingskaders klaar is. In februari wordt er een casusdag georganiseerd met betrokken plantoetsers, waar enkele partners ook voor uitgenodigd worden. De verwachting is dat in maart het definitieve toetsingskader klaar is. Deze zal dan besproken worden in de liniecommissie. Bij het maken van het afsprakenkader worden de RES’en betrokken in het proces.

Luc Berris vraagt of er bij het afsprakenkader ook getoetst is of de effecten van het advies geheel worden overgenomen in de RES'en en wat dat betekend voor de opgave. Maryann geeft aan dat dat het geval is en dat de casusdag daarvoor bedoeld is om het als instrument uit te proberen.

Jocko Rensen geeft aan dat er aandacht is voor de RES, maar dat er ook veel andere vraagstukken aandacht vragen in de regio (mobiliteit/wonen). Krijgen deze ook een plek in het afsprakenkader? Maryann legt uit dat het afsprakenkader energie specifiek gaat over energie. In de gebiedsanalyses gaan we opschrijven wat de de kernkwaliteiten in specifieke gebieden zijn en wat daarin ook de mogelijkheden zijn voor ontwikkelingen.

3. Gebiedsanalyse

We zijn in Utrecht twee jaar geleden gestart met een pilot gebiedsanalyse voor het gebied Laagraven. De gebiedsanalyse is door Gedeputeerde Staten in september 2020 vastgesteld en geeft aan hoe de kernkwaliteiten er (per gebied) uit zien en hoe we met ontwikkelingen om moeten gaan. Er worden nu gebiedsanalyses voor hele waterliniegebied gemaakt. We maken een analyse per gebied en niet in één keer, omdat het waterliniegebied en het landschap erg divers zijn.

Bij Utrecht (als hoogdynamisch gebied) zijn er drie deelgebieden. We verwachten dat het concept van deze drie deelgebieden in de zomer van 2021 gereed is en vaststelling in het najaar kan plaatsvinden. Daarna kunnen we met de laagdynamische gebieden van start. In 2022 (?!) verwachten we het hele grondgebied van Utrecht in beeld te hebben.

Jelka Both geeft aan dat je snel in bedreigingen denkt, maar is ook benieuwd wat de kansen zijn en is daar ook ruimte voor in de gebiedsanalyses? Maryann legt uit dat de gebiedsanalyse een statisch document is, omdat je inzichtelijk maakt wat de kwaliteiten van een gebied zijn. Dit document kun je gebruiken in gebiedsvisies, waarbij de kwaliteit van de waterlinie één van de onderwerpen is waar je rekening mee moet worden.

Woord van welkom door gedeputeerde Muilekom

Rob van Muilekom heet de pactpartners welkom en geeft een toelichting op het programma. In de uitnodiging voor de bijeenkomst is al aangegeven dat we een interessant jaar in stappen omdat: • Het nieuwe provincie Utrecht programma Hollandse Waterlinies wordt dit voorjaar vastgesteld. • Het besluit over de toekenning van het predicaat UNESCO Werelderfgoed wordt deze zomer in China genomen. • Als dat UNESCO besluit positief is zal het Gemeenschappelijk Orgaan Hollandse Waterlinies worden opgericht. • En last but not least is het themajaar van het Nederlandse Bureau voor Toerisme en Congressen in 2021 : ODE AAN HET LANDSCHAP, waar de Hollandse Waterlinies een prominent plek in heeft. Die prominente plek in zo’n Ode jaar is alleen mogelijk, omdat we afgelopen jaren vanuit het Pact van Ruigenhoek intensief met elkaar hebben samengewerkt om de Nieuwe Hollandse Waterlinie en Stelling van Amsterdam te promoten. Het pact heeft het initiatief en voortouw genomen om producten/routes te ontwikkelen, arrangementen te maken, evenementen te stimuleren en belangrijke strategische partners zoals ANWB en NBTC enthousiast te maken en houden. Voor de buitenwereld bestaan er geen provinciale grenzen en daarom heeft het Pact van Ruigenhoek in zijn aanpak de samenwerking gezocht met het Pact van Loevestein in de zuidelijke provincies en de Stelling van Amsterdam in Noord-Holland om de kracht het totale verhaal van de Linie en Stelling te gebruiken. Tijdens de Pact van Ruigenhoek bijeenkomsten in februari en juli 2020 hebben we met elkaar gedeeld hoe belangrijk het is om naast het uitdragen van onze trots op het prachtige erfgoed, ook de uitdaging van de bescherming van dit erfgoed samen op te pakken.

“Ik zie dat de basis die eind 2017 is gelegd, bij de ondertekening van het pact 2017-2022, nu al zijn meerwaarde heeft laten zien. We hebben officieel nog 2 jaar pact te gaan en dit is een goed moment om met elkaar in gesprek te gaan over onze ervaringen, ook met de gemeenteraadsverkiezing in 2022 in zicht. Het thema van vandaag is dan ook niet voor niets gekozen. “Verzilveren en Verankeren” met voor 2021 Ode aan het landschap als kans en bescherming als uitdaging. Door alle stappen die we de afgelopen jaar hebben gezet, de trots die we voelen en uitgedragen en de uitdagingen die we aangaan om de Hollandse Waterlinies te gebruiken als aanjager van onze ruimtelijke kwaliteit. Dit brengt mij bij de vraag hoe zorgen we samen dat we het verleden blijven verbinden en de toekomst waarborgen van dit militaire erfgoed (gebouw en gebied). Op welke manier vergroten we het nut en de noodzaak van de Hollandse Waterlinies zodat het benut, erkend, beleefd en bewaard wordt? Vandaag kijken we met elkaar terug op de kracht van de Pact-samenwerking, maar ook naar de minder makkelijke kanten van de samenwerking. Als er een breed gedragen wens is t.a.v. de voortzetting van deze samenwerking (misschien verbreed met andere partijen), dan neem ik dat mee en gaan we samen werken aan de uitwerking en vormgeving van een eventueel vernieuwd pact.”

Jan Kuiper deelt tot slot mee dat de Plofsluis in het Ode-jaar een grote rol zal spelen, vanwege de symbolische ‘ontploffing’ op verzoek van bewoners uit Nieuwegein. Ook wordt de laatste hand gelegd aan samenwerkingsovereenkomst voor de kunstuiting bij de Plofsluis.

Uitkomsten enquête

Tijdens de sessie mogen de deelnemers via Mentimeter antwoord geven op een aantal vragen. Vervolgens gaan we daarover met elkaar in gesprek. De uitkomsten van de mentimeter zijn hieronder te lezen.

De resultaten van de Pact samenwerking borgen wij ..

Zonder het PACT verliezen we:

  • Profilering NHW
  • Inspiratie voor elkaar
  • Geschiedenis uit het verleden
  • Intergrale benadering
  • Centrale regie/aanjaagfunctie
  • Gezamenlijke inzet, promotie en informatie toegang
  • Kennisdeling
  • Geïntregreerde aanpak
  • Overzicht van alle thema's die effect hebben op de NHW
  • Verbinding verleden, heden en toekomst
  • Bestuurlijke afstemming, gaat om een intergemeentelijk en interprovinciaal gebied
  • Bestuurlijk netwerk
  • Ik vrees dat dan de bodem onder de samenwerking verdwijnt en het project kansloos wordt
  • Inspiratie van en met elkaar
  • Integraliteit
  • Promotie en marketing
  • De bestuurlijke afstemming met andere partijen zou verzwakken

Conclusie Maryann

“Dit was een belangrijke ‘brainstorm’ middag, de resultaten worden meegenomen in het nieuwe programma NHW/SvA en ik wil voorstellen het concept van het nieuwe programmaplan digitaal met de Pact partners te delen zodra het er ligt. Een andere activiteit waar we mee aan de slag gaan is de eventuele continuering van het pact over twee jaar, vandaag is gebleken dat dit netwerk een belangrijke meerwaarde heeft om de aandacht voor het onderwerp samen vast te houden . Ook in aanloop naar de Unesco nominatie is het belangrijk om te bespreken hoe het vervolg van het Pact uit ziet. De suggestie om iets meer focus aanbrengen wil ik graag in gesprek met de ambassadeurs bespreken in het belang van een eventuele voortzetting en de te kiezen vorm.”

Maryann concludeert dat er enthousiasme is en we daadwerkelijke resultaten behalen. Voor de eventuele voortzetting is weer nieuw bestuurlijk draagvlak nodig. Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 is het wenselijk om ruim voor de verkiezingen als stappen te hebben gezet.

Rob sluit af

Rob geeft aan dat het veel energie heeft opgeleverd en met of zonder Unesco, laten we doorgaan met de samenwerking. Het is voor ons van groot belang, dat blijkt wel weer uit deze bijeenkomst. Rob zegt dat hij op bestuurlijk niveau de NHW/SvA op de agenda blijft zetten.

Hij sluit af met:

“We blijven doorpacten”

Deze publicatie is een verslag van de bijeenkomst PACT VAN RUIGENHOEK 14 januari 2021 Heb je vragen over de inhoud? Neem dan contact op nhw_sva@provincie-utrecht.nl of ga in gesprek met de PACT leden op de werkplaats waterlinies.