Ondermijning
& Wet Bibob
Overheidsbesluiten zijn interessant voor inwoners en ondernemers, maar ook criminele organisaties kijken mee. De besluiten kunnen van invloed zijn op hun mogelijkheden om geld te verdienen, te witwassen of activiteiten te verbergen. Ambtenaren en politieke ambtsdragers worden steeds heftiger onder druk gezet om vertrouwelijke informatie te delen of bestuurlijke processen te beïnvloeden. Dat raakt hen direct, en schaadt het openbaar bestuur.
Daarom blijven we investeren in het herkennen van signalen en het opwerpen van drempels. Ook houden we het Meldpunt zichtbaar voor collega’s met een onderbuikgevoel of vermoedens van misstanden. Denk aan integriteitsschendingen, ondermijnende criminaliteit of agressie door derden.
Ondermijning
Utrechtse weerbaarheidsnorm
De afgelopen jaren zetten we als regio belangrijke stappen om georganiseerde ondermijnende criminaliteit aan te pakken. Samen met het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) Midden-Nederland nam de provincie in 2025 het initiatief voor een Utrechtse weerbaarheidsnorm. Deze gezamenlijke norm van de 26 gemeenten en de provincie helpt kwetsbaarheden te herkennen en risico’s te beperken.
In 2025 lag de focus op het verkennen van draagvlak bij de gemeenten voor deze norm, en voor planvorming en organisatie. In het komende jaar werken we de gezamenlijke ambities uit.
Netwerkactiviteiten ondermijnende criminaliteit
Congres ‘Schone zorg, onze zorg’
Criminele netwerken dringen op verschillende manieren de zorgketen binnen. Soms misbruiken ze zorgbedrijven om geld wit te wassen, of malafide uitzendbureaus zetten ongekwalificeerd personeel in met vervalste diploma’s. Dit leidt tot onveilige situaties voor kwetsbare cliënten en tot verlies van overheidsgeld.
Om aandacht te vragen voor dit onderwerp organiseerden we samen met de provincie Flevoland, de gemeente Utrecht en het RIEC Midden-Nederland het congres Schone zorg, onze zorg. Ongeveer 200 bestuurders en ambtenaren volgden lezingen en workshops waarin kennis, praktijkervaringen en handvatten werden gedeeld om ondermijning in de zorg tegen te gaan.
Cursusdag vakantieparken
Vanuit de Aanpak Vakantieparken organiseerden we op 27 oktober een cursusdag voor gemeentelijke ambtenaren, in samenwerking met het Gelders Ariadne project. Beleidsmedewerkers kregen meer inzicht in vakantieparkenproblematiek. Ook gingen we in op de aanpak van niet-vitale vakantieparken en kwetsbare bewoners.
Daarnaast trainden politie, Koninklijke Marechaussee en de Arbeidsinspectie toezichthouders. Ze oefenden met signalen herkennen en bevoegdheden toepassen.
Wet Bibob
De Wet Bibob is een krachtig middel in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het doel van de wet is het beschermen van de integriteit van de overheid en van de concurrentiepositie van bonafide ondernemers.
De provincie Utrecht zet de Wet Bibob actief in bij vergunning- en subsidieverlening, vastgoedtransacties en overheidsopdrachten.
Door het doen van een Bibob-onderzoek onderzoekt de provincie iemands integriteit, dus of iemand te vertrouwen is en niet betrokken is bij criminele activiteiten. Daarvoor gebruiken we open en gesloten bronnen en een Bibob-vragenformulier. Soms vragen we aanvullend onderzoek aan bij het Landelijk Bureau Bibob. We houden daarbij rekening met de geldende privacywetgeving en de geheimhoudingsplicht.
Het Bibob-team van de provincie bestaat uit een Bibob-coördinator en twee Bibob-onderzoekers. Zij zorgen voor een zorgvuldige en effectieve toepassing binnen de eigen organisatie en in samenwerking met de 26 Utrechtse gemeenten.
Onderzoeken in 2025
Loket Bibob rondde in 2025 23 Bibob- en open bronnenonderzoeken af. We deden dit in afstemming met de betrokken domeinen en binnen het Bibob-beleid van de provincie Utrecht.
1
advisering van een gemeente bij een financieel onderzoek binnen een Bibob-onderzoek
bij aanbestedingen
1
10
bij subsidieaanvragen
7
bij vastgoedtransacties
1
open bronnenonderzoek voor de regisseur Veilige Publieke Taak
3
bij milieuvergunningaanvragen
Samenwerken met omgevingsdiensten
In 2025 versterkten we de samenwerking tussen Loket Bibob en de Utrechtse omgevingsdiensten. We overlegden vaker met vergunningverleners en toezichthouders. Ook startten we een maandelijks Bibob-zakenoverleg tussen Loket Bibob en de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD). Bij deze intensievere samenwerking met de omgevingsdiensten hebben we ook de senior adviseur ondermijning van de provincie Utrecht en het RIEC Midden-Nederland betrokken. Dit heeft geleid tot de wens voor een meerjarige ambitie milieucriminaliteit (2026-2030) voor de Omgevingsdienst Utrecht (ODU). In 2026 wordt hiervoor onder meer 0,5 fte beschikbaar gesteld binnen de ODU, in de vorm van een (nog te werven) Bibob-coördinator.
Kennis delen en kwaliteit borgen
Loket Bibob organiseerde een actualiteitensessie met verdiepingsworkshops en een cursus gesprekstechnieken voor Bibob-collega’s in Midden-Nederland. Dat deden we samen met het RIEC Midden-Nederland en de provincie Flevoland.
Daarnaast registreerde Loket Bibob bevindingen naar aanleiding van Bibob-onderzoeken (gevaarsconclusies) in het landelijk Bibob-register. Andere bestuursorganen kunnen dit register raadplegen. Zo zien zij binnen de kaders van de Wet Bibob welke risico’s zijn vastgesteld.
De Bibob-coördinator van de provincie Utrecht volgde de vijfdaagse opleiding Bibob-coördinator. De Bibob-onderzoekers volgden verdiepende cursussen, onder andere over het gebruik van open en gesloten bronnen.
Bibob Expertise Team
Binnen de provincie Utrecht lopen meerdere initiatieven voor het opzetten van een Bibob Expertise Team (BET). Het doel is dat de deelnemende gemeenten beschikking krijgen over voldoende en deskundige capaciteit voor toepassing van de Wet Bibob. Nadat de provincie vorig jaar al een financiële bijdrage leverde aan het BET-initiatief van tien gemeenten in West-Utrecht, volgde dit jaar een bijdrage aan de vijf BES-gemeenten: De Bilt, Baarn, Eemnes, Soest en Bunschoten. De Bibob-samenwerking maakt hen weerbaarder tegen ondermijnende criminaliteit. De initiatieven kunnen daarnaast als voorbeeld dienen voor andere regio’s en daarmee breder bijdragen aan een weerbare overheid.
Bekijk de andere thema's
Ondermijning
& Wet Bibob
Overheidsbesluiten zijn interessant voor inwoners en ondernemers, maar ook criminele organisaties kijken mee. De besluiten kunnen van invloed zijn op hun mogelijkheden om geld te verdienen, te witwassen of activiteiten te verbergen. Ambtenaren en politieke ambtsdragers worden steeds heftiger onder druk gezet om vertrouwelijke informatie te delen of bestuurlijke processen te beïnvloeden. Dat raakt hen direct, en schaadt het openbaar bestuur.
Daarom blijven we investeren in het herkennen van signalen en het opwerpen van drempels. Ook houden we het Meldpunt zichtbaar voor collega’s met een onderbuikgevoel of vermoedens van misstanden. Denk aan integriteitsschendingen, ondermijnende criminaliteit of agressie door derden.
Ondermijning
Utrechtse weerbaarheidsnorm
De afgelopen jaren zetten we als regio belangrijke stappen om georganiseerde ondermijnende criminaliteit aan te pakken. Samen met het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) Midden-Nederland nam de provincie in 2025 het initiatief voor een Utrechtse weerbaarheidsnorm. Deze gezamenlijke norm van de 26 gemeenten en de provincie helpt kwetsbaarheden te herkennen en risico’s te beperken.
In 2025 lag de focus op het verkennen van draagvlak bij de gemeenten voor deze norm, en voor planvorming en organisatie. In het komende jaar werken we de gezamenlijke ambities uit.
Netwerkactiviteiten ondermijnende criminaliteit
Congres ‘Schone zorg, onze zorg’
Criminele netwerken dringen op verschillende manieren de zorgketen binnen. Soms misbruiken ze zorgbedrijven om geld wit te wassen, of malafide uitzendbureaus zetten ongekwalificeerd personeel in met vervalste diploma’s. Dit leidt tot onveilige situaties voor kwetsbare cliënten en tot verlies van overheidsgeld.
Om aandacht te vragen voor dit onderwerp organiseerden we samen met de provincie Flevoland, de gemeente Utrecht en het RIEC Midden-Nederland het congres Schone zorg, onze zorg. Ongeveer 200 bestuurders en ambtenaren volgden lezingen en workshops waarin kennis, praktijkervaringen en handvatten werden gedeeld om ondermijning in de zorg tegen te gaan.
Cursusdag vakantieparken
Vanuit de Aanpak Vakantieparken organiseerden we op 27 oktober een cursusdag voor gemeentelijke ambtenaren, in samenwerking met het Gelders Ariadne project. Beleidsmedewerkers kregen meer inzicht in vakantieparkenproblematiek. Ook gingen we in op de aanpak van niet-vitale vakantieparken en kwetsbare bewoners.
Daarnaast trainden politie, Koninklijke Marechaussee en de Arbeidsinspectie toezichthouders. Ze oefenden met signalen herkennen en bevoegdheden toepassen.
Wet Bibob
De Wet Bibob is een krachtig middel in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het doel van de wet is het beschermen van de integriteit van de overheid en van de concurrentiepositie van bonafide ondernemers.
De provincie Utrecht zet de Wet Bibob actief in bij vergunning- en subsidieverlening, vastgoedtransacties en overheidsopdrachten.
Door het doen van een Bibob-onderzoek onderzoekt de provincie iemands integriteit, dus of iemand te vertrouwen is en niet betrokken is bij criminele activiteiten. Daarvoor gebruiken we open en gesloten bronnen en een Bibob-vragenformulier. Soms vragen we aanvullend onderzoek aan bij het Landelijk Bureau Bibob. We houden daarbij rekening met de geldende privacywetgeving en de geheimhoudingsplicht.
Het Bibob-team van de provincie bestaat uit een Bibob-coördinator en twee Bibob-onderzoekers. Zij zorgen voor een zorgvuldige en effectieve toepassing binnen de eigen organisatie en in samenwerking met de 26 Utrechtse gemeenten.
Onderzoeken in 2025
Loket Bibob rondde in 2025 23 Bibob- en open bronnenonderzoeken af. We deden dit in afstemming met de betrokken domeinen en binnen het Bibob-beleid van de provincie Utrecht.
1
Advisering van een gemeente bij een financieel onderzoek binnen een Bibob-onderzoek
1
Bij aanbestedingen
10
Bij subsidieaanvragen
7
Bij vastgoedtransacties
1
Open bronnenonderzoek voor de regisseur Veilige Publieke Taak
3
Bij milieuvergunningaanvragen
Samenwerken met omgevingsdiensten
In 2025 versterkten we de samenwerking tussen Loket Bibob en de Utrechtse omgevingsdiensten. We overlegden vaker met vergunningverleners en toezichthouders. Ook startten we een maandelijks Bibob-zakenoverleg tussen Loket Bibob en de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD). Bij deze intensievere samenwerking met de omgevingsdiensten hebben we ook de senior adviseur ondermijning van de provincie Utrecht en het RIEC Midden-Nederland betrokken. Dit heeft geleid tot de wens voor een meerjarige ambitie milieucriminaliteit (2026-2030) voor de Omgevingsdienst Utrecht (ODU). In 2026 wordt hiervoor onder meer 0,5 fte beschikbaar gesteld binnen de ODU, in de vorm van een (nog te werven) Bibob-coördinator.
Kennis delen en kwaliteit borgen
Loket Bibob organiseerde een actualiteitensessie met verdiepingsworkshops en een cursus gesprekstechnieken voor Bibob-collega’s in Midden-Nederland. Dat deden we samen met het RIEC Midden-Nederland en de provincie Flevoland.
Daarnaast registreerde Loket Bibob bevindingen naar aanleiding van Bibob-onderzoeken (gevaarsconclusies) in het landelijk Bibob-register. Andere bestuursorganen kunnen dit register raadplegen. Zo zien zij binnen de kaders van de Wet Bibob welke risico’s zijn vastgesteld.
De Bibob-coördinator van de provincie Utrecht volgde de vijfdaagse opleiding Bibob-coördinator. De Bibob-onderzoekers volgden verdiepende cursussen, onder andere over het gebruik van open en gesloten bronnen.
Bibob Expertise Team
Binnen de provincie Utrecht lopen meerdere initiatieven voor het opzetten van een Bibob Expertise Team (BET). Het doel is dat de deelnemende gemeenten beschikking krijgen over voldoende en deskundige capaciteit voor toepassing van de Wet Bibob. Nadat de provincie vorig jaar al een financiële bijdrage leverde aan het BET-initiatief van tien gemeenten in West-Utrecht, volgde dit jaar een bijdrage aan de vijf BES-gemeenten: De Bilt, Baarn, Eemnes, Soest en Bunschoten. De Bibob-samenwerking maakt hen weerbaarder tegen ondermijnende criminaliteit. De initiatieven kunnen daarnaast als voorbeeld dienen voor andere regio’s en daarmee breder bijdragen aan een weerbare overheid.