Ondermijning
& Wet Bibob
Om succesvol te zijn in de aanpak van ondermijning, is het belangrijk om in te zetten op de voor- en achterkant: op bewustwording, preventie en opvolging. Daarbij vormt integrale samenwerking de basis en (een deel van) de oplossing. Door de lancering van het interne Meldpunt voor ondermijnende criminaliteit en door uitgebreide kennissessies voor teams en teamleiders, zien we dat collega’s niet langer met onderbuikgevoelens blijven lopen, maar deze via de juiste kanalen weten te melden. Het herschreven frauderesponsplan maakt het mogelijk zorgvuldige afwegingen te maken in zogenaamde casusoverleggen, waarin wordt samengewerkt met relevante partners binnen en buiten de organisatie.
Vakantieparken
Binnen het beleid van de provincie Utrecht zijn er thema’s waar een logische verbinding met het thema ondermijning is. Zo speelt ondermijning onder andere in het buitengebied en op bedrijventerreinen, gebieden die afgelegen zijn en waar het toezicht doorgaans minder is. Ook voor vakantieparken geldt dat zij veelal gelegen zijn in de natuur en dat men vaak niet weet wie zich op de parken bevindt. Op sommige parken bevinden zich kwetsbare personen die een interessante groep vormen voor criminelen. Vanuit een provinciaal Kernteam Vakantieparken wordt aan de vitalisering van deze sector gewerkt, in samenwerking met gemeenten en parkeigenaren. Hierbij is aandacht voor het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid. Het afgelopen jaar is gestart met het vergroten van het zicht op de parken middels een veiligheidsscan.
Provincie als cruciale partner in de ketenaanpak
Het speelveld dat zich met ondermijnende criminaliteit en weerbaarheid bezighoudt is complex, met verschillende rollen en verantwoordelijkheden. De provincie vormt de schakel tussen (de)centrale overheden, kennispartners en de strafrechtketen. Daartoe wordt nauw samengewerkt met onder meer het RIEC Midden Nederland, het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum, dat kennis, expertise en slagkracht bundelt in een integrale aanpak. Het afgelopen jaar traden de commissarissen van de Koning in Noord-Holland, Flevoland en Utrecht toe tot de stuurgroep RIEC, wat bijdraagt aan een betere informatiepositie over en weer en betere samenwerking.
Samen met het RIEC en andere partners werden voorbereidingen getroffen voor een trainingscentrum ondermijning Midden-Nederland in Amersfoort, waarvan de deuren inmiddels in februari 2025 zijn geopend. In dit trainingscentrum leren onder meer alle soorten toezichthouders door levensechte simulaties signalen van ondermijnende criminaliteit te herkennen. Daarnaast wordt het centrum gebruikt voor kennisuitwisseling en ontmoeting ter bevordering van de integrale ondermijningsaanpak. De provincies Utrecht, Noord-Holland en Flevoland hebben ieder € 75.000,- bijgedragen aan het ondermijningscentrum.
Wet Bibob
De ‘Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur’, kortweg Wet Bibob, biedt de overheid de mogelijkheid de integriteit van partijen te toetsen.
De ‘Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur’, kortweg Wet Bibob, biedt de overheid de mogelijkheid de integriteit van partijen te toetsen.
Provincie Utrecht past de Wet Bibob actief toe bij vergunning- en subsidieverlening, vastgoedtransacties en aanbestedingen. De provincie kan zelf onderzoek doen naar de vraag of aanvragers/partners hun relatie met de provincie gebruiken om strafbare feiten te plegen of om geld wit te wassen. Daarbij worden openbare en gesloten bronnen geraadpleegd. In sommige gevallen wordt nader onderzoek gevraagd aan het Landelijk Bureau Bibob, dat een ruimer aantal bronnen kan raadplegen. Doelstelling van het Bibob-beleid is om de wet zo goed en effectief mogelijk voor de eigen organisatie in te zetten en daarnaast de (kwaliteit van de) toepassing van de Wet Bibob in de hele provincie te helpen verbeteren.
De provincie heeft twee Bibob-onderzoekers en één Bibob-coördinator in dienst. Zij bevorderen dat medewerkers uit de verschillende beleidsdomeinen, die aanvragen voor beschikkingen en overeenkomsten in behandeling nemen, bekend zijn met het Bibob-beleid en dit toepassen. Bij het toepassen van de Wet Bibob worden de privacywetgeving en de geheimhoudingsplicht op grond de Wet Bibob in acht genomen.
Onderzoeken in 2024
Loket Bibob deed in 2024 17 Bibob-onderzoeken, waarvan:
bij aanbestedingen
2
1
bij vastgoed
11
binnen het domein subsidies
3
bij vegunningverlening
Daarnaast werden 4 Bibob-onderzoeken uitgevoerd voor een subsidieregeling die afgebroken werden doordat de subsidieaanvraag op inhoudelijke gronden werd afgewezen.
In 2024 werd bij 1 Bibob-onderzoek in verband met een vergunningaanvraag advies aangevraagd bij het Landelijk Bureau Bibob.
Daarnaast werden 5 openbare bronnenonderzoeken uitgevoerd in het kader van sollicitatieprocedures voor kwetsbare functies, waarbinnen bijvoorbeeld met gevoelige informatie wordt gewerkt.
Kennis delen
Tweemaal werd een tweedaagse ‘basistraining Wet Bibob’ georganiseerd voor dertien Bibob-collega’s van gemeenten, in samenwerking met het RIEC Midden Nederland en de provincie Flevoland. Daarnaast werd een eendaagse Bibob-masterclass aangeboden.
Borging kwaliteit
Loket Bibob registreerde gevarenconclusies in het landelijk Bibob-register. Andere bestuursorganen kunnen dit register raadplegen. Zo informeren wij (binnen de kaders van de Wet Bibob) andere bestuursorganen over gevaren die de provincie concludeerde over onderzochte betrokkenen.
In samenwerking met het team Informatie Veiligheid voerde Loket Bibob een risicoanalyse uit op het proces Bibob.
De onderzoekers van het Loket Bibob van de provincie Utrecht volgden de tweedaagse ‘basistraining Wet Bibob’ en de driedaagse training ‘waarheidsvinding’. Het Bibob-team vergroot en verdiept haar kennis verder door het bijwonen van de educatiefaciliteiten van het LBB, het RIEC en aangeboden Webinars en trainingen door Bibob-experts.
Loket Bibob realiseerde een nieuw Bibob-vragenformulier voor de provincie Utrecht en verzorgde de digitalisering en implementatie daarvan.
Bibob Expertise Team
De provincie levert een financiële bijdrage van € 45.000,- aan een onderzoek naar verbetering van samenwerking in de toepassing van de Wet Bibob tussen tien gemeenten in West-Utrecht. De gemeenten De Bilt, Baarn, Eemnes, Soest en Bunschoten zullen € 40.000,- ontvangen voor een vergelijkbaar project. Met deze initiatieven worden nieuwe vormen van efficiënte, regionale samenwerking opgezet. Doelstelling is om de gemeenten te laten beschikken over voldoende en deskundige capaciteit om de Wet Bibob op de door de gemeenten gewenste terreinen toe te passen. De onderlinge samenwerking maakt deze districten weerbaarder tegen ondermijnende criminaliteit. De initiatieven kunnen daarnaast als voorbeeld dienen voor andere regio’s.
Bekijk de andere thema's
Om succesvol te zijn in de aanpak van ondermijning, is het belangrijk om in te zetten op de voor- en achterkant: op bewustwording, preventie en opvolging. Daarbij vormt integrale samenwerking de basis en (een deel van) de oplossing. Door de lancering van het interne Meldpunt voor ondermijnende criminaliteit en door uitgebreide kennissessies voor teams en teamleiders, zien we dat collega’s niet langer met onderbuikgevoelens blijven lopen, maar deze via de juiste kanalen weten te melden. Het herschreven frauderesponsplan maakt het mogelijk zorgvuldige afwegingen te maken in zogenaamde casusoverleggen, waarin wordt samengewerkt met relevante partners binnen en buiten de organisatie.
Aanpak ondermijning
Vakantieparken
Binnen het beleid van de provincie Utrecht zijn er thema’s waar een logische verbinding met het thema ondermijning is. Zo speelt ondermijning onder andere in het buitengebied en op bedrijventerreinen, gebieden die afgelegen zijn en waar het toezicht doorgaans minder is. Ook voor vakantieparken geldt dat zij veelal gelegen zijn in de natuur en dat men vaak niet weet wie zich op de parken bevindt. Op sommige parken bevinden zich kwetsbare personen die een interessante groep vormen voor criminelen. Vanuit een provinciaal Kernteam Vakantieparken wordt aan de vitalisering van deze sector gewerkt, in samenwerking met gemeenten en parkeigenaren. Hierbij is aandacht voor het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid. Het afgelopen jaar is gestart met het vergroten van het zicht op de parken middels een veiligheidsscan.
Provincie als cruciale partner in de ketenaanpak
Het speelveld dat zich met ondermijnende criminaliteit en weerbaarheid bezighoudt is complex, met verschillende rollen en verantwoordelijkheden. De provincie vormt de schakel tussen (de)centrale overheden, kennispartners en de strafrechtketen. Daartoe wordt nauw samengewerkt met onder meer het RIEC Midden Nederland, het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum, dat kennis, expertise en slagkracht bundelt in een integrale aanpak. Het afgelopen jaar traden de commissarissen van de Koning in Noord-Holland, Flevoland en Utrecht toe tot de stuurgroep RIEC, wat bijdraagt aan een betere informatiepositie over en weer en betere samenwerking.
Samen met het RIEC en andere partners werden voorbereidingen getroffen voor een trainingscentrum ondermijning Midden-Nederland in Amersfoort, waarvan de deuren inmiddels in februari 2025 zijn geopend. In dit trainingscentrum leren onder meer alle soorten toezichthouders door levensechte simulaties signalen van ondermijnende criminaliteit te herkennen. Daarnaast wordt het centrum gebruikt voor kennisuitwisseling en ontmoeting ter bevordering van de integrale ondermijningsaanpak. De provincies Utrecht, Noord-Holland en Flevoland hebben ieder € 75.000,- bijgedragen aan het ondermijningscentrum.
Wet Bibob
De ‘Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur’, kortweg Wet Bibob, biedt de overheid de mogelijkheid de integriteit van partijen te toetsen.
De ‘Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur’, kortweg Wet Bibob, biedt de overheid de mogelijkheid de integriteit van partijen te toetsen.
Provincie Utrecht past de Wet Bibob actief toe bij vergunning- en subsidieverlening, vastgoedtransacties en aanbestedingen. De provincie kan zelf onderzoek doen naar de vraag of aanvragers/partners hun relatie met de provincie gebruiken om strafbare feiten te plegen of om geld wit te wassen. Daarbij worden openbare en gesloten bronnen geraadpleegd. In sommige gevallen wordt nader onderzoek gevraagd aan het Landelijk Bureau Bibob, dat een ruimer aantal bronnen kan raadplegen. Doelstelling van het Bibob-beleid is om de wet zo goed en effectief mogelijk voor de eigen organisatie in te zetten en daarnaast de (kwaliteit van de) toepassing van de Wet Bibob in de hele provincie te helpen verbeteren.
Onderzoeken in 2024
8 bij aanbestedingen
1 bij vastgoed
Loket Bibob deed in 2024 17 Bibob-onderzoeken, waarvan:
Uit enkele onderzoeken in het domein vergunningen bleek dat er een risico bestond dat een reeds afgegeven vergunning in de toekomst misbruikt zou kunnen worden voor het plegen van strafbare feiten. Hierop zijn maatregelen genomen.
12 binnen het domein subsidies
6 bij vergunningen
Bij aanbestedingen was sprake van een flinke toename van het aantal toetsingen doordat we nog beter zijn gaan samenwerken met deze afdeling.
Bibob Expertise Team
De provincie levert een financiële bijdrage van € 45.000,- aan een onderzoek naar verbetering van samenwerking in de toepassing van de Wet Bibob tussen tien gemeenten in West-Utrecht. De gemeenten De Bilt, Baarn, Eemnes, Soest en Bunschoten zullen € 40.000,- ontvangen voor een vergelijkbaar project. Met deze initiatieven worden nieuwe vormen van efficiënte, regionale samenwerking opgezet. Doelstelling is om de gemeenten te laten beschikken over voldoende en deskundige capaciteit om de Wet Bibob op de door de gemeenten gewenste terreinen toe te passen. De onderlinge samenwerking maakt deze districten weerbaarder tegen ondermijnende criminaliteit. De initiatieven kunnen daarnaast als voorbeeld dienen voor andere regio’s.
Kennis delen
Tweemaal werd een tweedaagse ‘basistraining Wet Bibob’ georganiseerd voor dertien Bibob-collega’s van gemeenten, in samenwerking met het RIEC Midden Nederland en de provincie Flevoland. Daarnaast werd een eendaagse Bibob-masterclass aangeboden.