Aanbevelingen voor de provincie Utrecht over:

ROL VAN DE PROVINCIE

De provincie experimenteerde in de casussen die werden ondersteund door het IFL met verschillende rollen. Van facilitator tot regisseur, van gelijkwaardige gesprekspartner tot bevoegd gezag met een wettelijke taak. Welke rol het beste bij de provincie past is sterk afhankelijk van het project én van de fase binnen een project.

Iedere rol vraagt om een andere invulling van taken en verantwoordelijkheden, van de provincie zelf maar ook van de samenwerkingspartners. Voor een goed resultaat is het essentieel herhaaldelijk de wederzijdse verwachtingen uit te spreken en daarbij duidelijke afspraken te maken over de rolopvattingen van de partners.

REGIE UIT HANDEN

In bepaalde casussen kan de maatschappelijke opgave een impuls krijgen wanneer de provincie de regie uit handen geeft. De komst van de Omgevingswet vraagt van de overheid om in een netwerksamenleving te opereren. Dit vereist een nieuwe manier van samenwerken; met initiatiefnemers, mede-overheden, inwoners, belanghebbenden en experts. Een samenwerking waarin de provincie niet altijd de regie in handen heeft.


Een casus waarbij de provincie de regie uit handen gaf, is ‘Knooppunt NS-station Bunnik’. De provincie experimenteerde in deze casus met een alliantie waarbij iedere partij de kansen van het gebied als uitgangspunt neemt. De alliantie als geheel droeg daarmee de verantwoordelijkheid voor de uitkomsten van het proces en de plannen in het gebied; de provincie stelde zich op als onderdeel van de alliantie. Door als provincie de controle op het eindresultaat los te laten, ontstond een breed gedragen toekomstbeeld met bovendien creatieve kortetermijn-oplossingen en verrassende lange termijn scenario’s.


Ook bij de bodemdalingsopgave gaf de provincie de regie uit handen. Met het Nuffield Scholarship koos de provincie voor een bottom-up benadering waarbij jonge agrariërs worden gestimuleerd zelf op zoek te gaan naar een toekomstbestendige bedrijfsvoering in bodemdalinggevoelig gebied. Dit draagt bij aan nog meer bewustwording over de bodemdalingproblematiek en stimuleert nieuwe, kansrijke ideeën van onderop.

REGIE IN HANDEN

Andere opgaven vragen juist om een regierol van de provincie. Bijvoorbeeld in de opgave ‘Klimaatadaptatie omarmen’. Klimaatadaptatie heeft effect op veel onderwerpen: ruimtelijke ontwikkeling, natuur, gezonde leefomgeving. Samenwerkingspartners keken voor een sturende rol daarom naar de provincie. De provincie pakte die rol op, en onder haar regie werd een digitaal klimaatportaal ontwikkeld.


Ook in de casus ‘Noorderpark-Ruigenhoek’ had de provincie een regisserende rol. Niet op inhoud maar op proces. Als facilitator stimuleerde de provincie het samenwerkingsproces wat de voortgang ten goede kwam.


In de casus ‘Vliegwiel van gemeenschapskracht’ wordt ook gekeken naar een andere rol voor de provincie. De provincie fungeert hier niet als subsidieverlener of financier, maar neemt een regisserende rol op zich met een leergierige houding. Door lokale initiatieven bij elkaar te brengen, faciliteert de provincie kennisuitwisseling tussen deze initiatiefnemers en ontstaan nieuwe ideeën.

De provincie moet nóg bewuster haar rol kiezen in trajecten en samenwerkingsverbanden. Welke de juiste rol is, is sterk afhankelijk van het project en van de fase waarin het project verkeert. Het is in het kader van verwachtingsmanagement belangrijk om bij partners steeds te toetsen of nog duidelijk is welke rol de provincie op dat moment en later vervult.