Ontwerpcompetitie
Grote Vriendelijke Reus









De ontwerpcompetitie Grote Vriendelijke Reus werd afgesloten tijdens de Dag van de Ruimtelijke Kwaliteit. Na een deskundige beoordeling van de ontwerpen maakte de vakjury de winnaar bekend.


De ontwerpcompetitie is halverwege 2018 ontstaan naar aanleiding van een advies van de onafhankelijk adviseur ruimtelijke kwaliteit Paul Roncken aan de provincie. Gedeputeerde Pim van den Berg heeft met deze ontwerpcompetitie een podium geboden aan de ontwerpen. De resultaten van de competitie laten vernieuwende ideeën en perspectieven op energielandschappen zien. Hierdoor blijkt dat het spectrum van mogelijke oplossingen voor de inrichting van grootschalige energielandschappen misschien nog wel veelzijdiger is dan we nu denken.

Grootschalig energielandschap

Hoe kun je 2 petajoule (PJ) aan energie per jaar opwekken in de vorm van een grootschalig en iconisch landschap? Met deze ontwerpvraag gingen acht studenten van de Academie van Bouwkunst Amsterdam in het najaar van 2018 aan de slag. Na een paar maanden van onderzoeken en ontwerpen hebben de studenten tijdens de Dag van de Ruimtelijke Kwaliteit voor groot publiek hun beeldende ontwerpen in twee minuten gepresenteerd. Aansluitend heeft de jury de juryprijs uitgereikt aan de winnende ontwerper en is door Paul Roncken de winnaar van de Wicked Problem Prijs bekend gemaakt.


‘De kracht van algen en insecten’ beste ontwerp

Lieke de Jong mocht de juryprijs in ontvangst nemen uit handen van juryvoorzitter Joris Hogenboom voor haar ontwerpstudie ‘De kracht van algen en insecten’. Het ontwerp ontving lof van de jury voor het prachtig gevisualiseerde en inspirerende ontwerp.


Het gebruik van algenteelt voor energiewinning is een heel interessante gedachte. Doorslaggevend was de diepe gedachtesprong die gemaakt is voor de integrale aanpak van de opgaven in het gebied. Ook de geraffineerde verbeelding en de samenhang tussen de verschillende schaalniveaus is hooggewaardeerd. Dit in combinatie met een heel vernieuwend idee voor het gebruik van algen en insecten, waarbij het landschap verrijkt wordt en een nieuwe en robuuste toekomst tegemoet kan gaan, maakt De Jong tot een unanieme winnaar. Zij wint met haar ontwerpstudie een studiereis naar een energielandschap naar keuze en mag iemand meenemen.






































































Wicked Problem Prijs uitgereikt

Naast de juryprijs was er nog een aanmoedigingsprijs te verdienen, de Wicked Problem Prijs. Deze prijs legt de nadruk op het goed in beeld brengen van de sociale uitdaging om huidige grondeigenaren in een historisch, maar dalend landschap, aan nieuwe energielandschappen te verbinden. Hester Koelman is met ontwerp ‘Land van Successie’ in staat gebleken om vrijwel alle aspecten van het complexe vraagstuk concreet te maken.

In de basis gaat zij uit van een zeer lage mast zonder wieken, waardoor de gewaardeerde vergezichten van het landschap goed bewaard blijven. Door de trilling in het veen en de wind wordt een beperkte maar constante energie opgewekt.

Vervolgens rekent ze voor dat de maat van de middeleeuwse cope-kavel, groot genoeg is om vijf stadse huishoudens en de eigen huiskavel van de grondeigenaar te verbinden in een mini-coöperatie voor duurzame energie. Op basis van deze nieuwe samenwerking ontstaat er voor de grondeigenaren ruimte om langzaam mee te bewegen met een centraal plan voor vernatting en moerasvorming, maar ook melkvee, waarbij de bodemsoort leidend is. Er ontstaat daarbij een mogelijkheid tot een nieuwe beleving en uiteindelijk een zeer gevarieerd en robuust landschap dat door Hester bijzonder mooi is gevisualiseerd.

Vakjury

Een enthousiaste vakjury bestaande uit Saskia van Dockum, directeur-rentmeester Utrechts Landschap; Bob Duindam, wethouder gemeente Oudewater; Joris Hogenboom, directeur Natuur en Milieufederatie Utrecht; Gerda Kool, bestuurder LTO Noord en Anthony Tom, directeur-bestuurder Mooisticht, heeft de acht ontwerpen beoordeeld.

Hoe nu verder?

De kracht van de verbeeldingen van ontwerpstudies is groots, mooi en inspirerend. Met de resultaten van de ontwerpcompetitie biedt de provincie Utrecht zichzelf, maar ook andere maatschappelijke organisaties, de kans zich te laten inspireren door de mogelijkheden voor grootschalige energielandschappen.